SWA — Lugha ya Kupanga ya Kiswahili

Swa ni lugha ya kupanga yenye sintaksia kamili ya Kiswahili. Hakuna neno la Kiingereza linatumika katika sintaksia yake. Inakusanya moja kwa moja hadi msimbo wa mashine — kwanza kwa njia asilia (uzalishaji.swa) inayotoa ELF binary moja kwa moja bila LLVM wala mkusanyaji msaidizi, na pia kwa njia ya LLVM kwa majukwaa zaidi.

Makao rasmi: lugha-swa

Mfano

husisha C::stdio

W0 salamu(N8* jina) {
    andika("Habari, %s!\n", jina);
}

W0 hesabu_na_onyesha(N32 a, N32 b) {
    N32 jumla = a + b;
    N32 tofauti = a - b;
    andika("%d + %d = %d\n", a, b, jumla);
    andika("%d - %d = %d\n", a, b, tofauti);
}

salamu("Dunia");
hesabu_na_onyesha(15, 7);

Mifano Zaidi

Vigezo na Aina

N32 umri = 25;
N64 idadi_ya_watu = 8000000000;
D32 wastani = 3.14;
B1 imewashwa = kweli;
N8 herufi = 'A';

Mtiririko wa Udhibiti

// Kama/Sivyo
N32 kadirifu(N32 x) {
    kama (x > 0) {
        rudisha 1;
    } sivyo kama (x < 0) {
        rudisha -1;
    } sivyo {
        rudisha 0;
    }
}

// Wakati (kitanzi)
W0 hesabu_hadi(N32 n) {
    N32 i = 0;
    wakati (i < n) {
        andika("%d\n", i);
        i = i + 1;
    }
}

// Chagua (switch)
N32 siku_kwa_namba(N32 n) {
    chagua (n) {
        hali 1: rudisha 100;
        hali 2: rudisha 200;
        hali 3: rudisha 300;
        sivyo: rudisha 0;
    }
}

Miundo

muundo Nukta {
    N32 x;
    N32 y;
};

N32 pata_x(Nukta p) {
    rudisha p.x;
}

W0 weka_x(Nukta* p, N32 v) {
    p->x = v;
}

Safu na Kumbukumbu

N8 bafa[1024];              // safu ya ulimwengu
N32 namba[5] = {1, 2, 3, 4, 5};

W0 andika_bafa() {
    bafa[0] = 65;           // andika kwenye safu
    N32 ya_kwanza = namba[0];
}

// Kumbukumbu ya moja kwa moja
W0 mfano_kumbukumbu() {
    N32* p = tenga N32;     // tenga kumbukumbu
    *p = 42;                // andika thamani
    achilia(p);             // achilia kumbukumbu
}

Miito na Urejeshaji

// Tangazo la mbele
W0 mkuu() {
    msaidizi(42);
}

W0 msaidizi(N32 x) {
    andika("Thamani: %d\n", x);
}

// Kujirudia
N32 kitanzi(N32 n) {
    kama (n <= 0) { rudisha 0; }
    rudisha 1 + kitanzi(n - 1);
}

Vipengele

• Maneno muhimu 42 ya Kiswahili -- hakuna Kiingereza katika sintaksia
• Kujitegemea (~85%) -- mkusanyaji umeandikwa kwa Swa yenyewe (bootstrap)
• Vizalishe viwili: LLVM (majukwaa yote) + asilia (x86-64 ELF moja kwa moja)
• Aina 25 za nambari — N8–N128, A8–A128, D16–D80, B1–B64, W0–W64 zote zinashughulikiwa
• Kumbukumbu ya moja kwa moja -- tenga, achilia, hakuna ukusanyaji taka
• Majaribio: 204 yanapita (146 maktaba + 57 ujumuishaji + 1 nyaraka). K6 bootstrap inafanya kazi.

Muundo wa Mradi

Njia	Maelezo
src/	Mkusanyaji wa Rust (msomaji, mchanganuzi, IR, LLVM backend)
msingi/	Maktaba ya msingi ya kujitegemea kwa Swa — bomba zima
msingi/msomaji.swa	Msomaji (lexer) — kamili
msingi/msambazaji.swa	Mchanganuzi (parser) — kamili, nodi 47 za AST
msingi/mkaguzi.swa	Mkaguzi wa kisemantiki — kamili (aina, hoja, ugawaji)
msingi/mteremko.swa	Kiteremshi cha AST→IR — kamili
msingi/uzalishaji.swa	Kizalishe asilia cha x86-64 — kamili (aina zote, sret, alloca)
msingi/ramani.swa	Jedwali la hashi
msingi/orodha.swa	Safu inayobadilika
msingi/mfuatano.swa	Shughuli za mifuatano
msingi/kumbukumbu.swa	Shughuli za kumbukumbu
gharama/	Zana za ujenzi na majaribio

Kujenga

Mahitaji:

• LLVM 18+ (C API) -- imejaribiwa kwenye LLVM 22.1 (Arch Linux) na LLVM 18 (Windows)
• Rust (toleo jipya zaidi)
• GCC au Clang (kwa kiunganishi)

cargo build --release
cargo test          # Majaribio 204: 146 ya maktaba + 57 ya ujumuishaji + 1 wa nyaraka

Matumizi

# Kusanya faili ya Swa
cargo run -- programu.swa

# Kutumia stage1 ya kujitegemea
./stage1 msingi/msomaji.swa

Hatua ya Bootstrap

Mkusanyaji wa Swa unajikusanya yenyewe kupitia hatua mbili:

1. stage1.swa -- kiendeshi kinachopakia maktaba ya msingi/ na kuchakata faili yoyote ya .swa
2. msingi/ -- msomaji, mchanganuzi, kiteremshi, na mkaguzi zilizoandikwa kwa Swa yenyewe

Lengo ni kuondoa utegemezi wa Rust na kuwa na mkusanyaji ulioandikwa kwa Swa pekee.

Hali ya Mradi

Kipimo	Thamani
Majaribio	204/204 [PASS]
Kujikusanya (K6)	Inapita [PASS]
Mchanganuzi wa Swa	Kamili [DONE]
Mkaguzi wa Swa	Kamili [DONE]
Kiteremshi cha Swa	Kamili [DONE]
Kizalishe asilia cha x86-64	Kamili [DONE]
Usambazaji wa aina	Aina zote 25 [DONE]
Urejeshaji wa makosa	Kamili [DONE]
Alloca-in-loop	Imerekebishwa [DONE]
Sret (struct return)	Imetekelezwa [DONE]
--opt (LLVM passes)	Inafanya kazi [DONE]
Uhuru wa jumla	~85%

Ramani

Angalia hati/ramani.md kwa mpango kamili.

Hatua	Maelezo	Hali
0	Mkusanyaji wa bootstrap wa Rust	Imekamilika
1	Kujikusanya kwa msingi	Imekamilika
2	Mkusanyaji kamili wa kujikusanya	Imekamilika
3	Ondoa utegemezi wa Rust	Lengo
4	Ondoa utegemezi wa LLVM	Lengo
5	Lugha kamili ya mifumo	Baadaye

Jumuiya

Tunawakaribisha wachangiaji wote! Hata kama hujui Kiswahili, unaweza kuchangia kwa kujifunza lugha yetu tukufu na kusaidia kujenga mkusanyaji wa kwanza wa Kiswahili duniani.

• CONTRIBUTING.md -- Jinsi ya kuchangia
• CODE_OF_CONDUCT.md -- Kanuni za maadili
• SECURITY.md -- Sera ya usalama
• SUPPORT.md -- Kupata msaada
• hati/ramani.md -- Ramani ya mradi
• GitHub Discussions -- Majadiliano
• GitHub Issues -- Ripoti za hitilafu na maombi ya vipengele

Kwa Waanzishaji

Tafuta lebo good-first-issue. Masuala haya yameandaliwa mahsusi kwa wachangiaji wapya!

Leseni

Mradi huu una leseni mbili:

• Apache 2.0
• MIT

kwa chaguo lako.

Mchango

Michango inakaribishwa. Tafadhali tumia:

1. Tenga tawi la kipengele (feat/jina au kurekebisha/jina)
2. Fanya mabadiliko yako
3. Wasilisha ombi la kuvuta (pull request)
4. Hakikisha majaribio yote yanapita

Tawi kuu (main) linalindwa. Mabadiliko yote huingia kupitia ombi la kuvuta.

---

Imetengenezwa Afrika ya Mashariki