hukukdizgi

Türkçe hukuki belgeler için PDF dizgi motoru. Sözleşme, yönerge, ek ve talimat metinlerini KISIM → MADDE → bent → fıkra düzeninde, matbaa disipliniyle basar; sonra bastığını geri okuyup denetler.

M(2, "ÜCRET",
  "<b>a) Net ücret:</b> Aylık net ücret 32.500,00 TL'dir (4857 s. K. m.32).",
  "<b>b) Kesinti yasağı:</b> Kanunda gösterilen hâller dışında ücretten "
  "<b>hiçbir kesinti yapılamaz.</b>")

Numaralandırma, girinti, atıf italiği, sayfa kesme kuralları ve yetim başlık denetimi kendiliğinden işler.

_{ornekler/is-sozlesmesi.py
çıktısı — depoyu klonlayıp python3 ornekler/is-sozlesmesi.py
ile birebir üretebilirsiniz.}

⚠️ Bu bir dizgi aracıdır, hukuki danışmanlık değildir. Metnin biçimini denetler, hukuka uygunluğunu denetlemez. atif_denetimi bir atfın doğru maddeye gittiğini söyler; o maddenin doğru hüküm olduğunu söylemez. Ürettiğiniz belgenin hukuki sorumluluğu size aittir.

Neden var

Türkçe bir sözleşmeyi kelime işlemciyle dizmek şu sorunları çözmez:

Madde başlığı sayfanın dibinde yalnız kalır, gövdesi öbür sayfaya geçer.
Sayfa geçişi bir tabloyu ortadan keser.
Bir bent sayfada iki satır bırakıp devam eder.
Madde eklenince atıflar sessizce yanlış maddeye gitmeye başlar — ölü atıf üretmeden, çünkü hedef madde vardır, sadece yanlıştır.

Son madde en sinsisi. Bir sözleşme 16 maddeden 22 maddeye yeniden numaralandığında "var mı yok mu" denetimi hiçbir hata bulmaz; hataları insan okuması yakalar, o da her zaman yakalamaz.

Bu kütüphane dördünü de yapısal olarak imkânsız kılar.

Kurulum

git clone https://github.com/niedy707/hukukdizgi.git
cd hukukdizgi
pip3 install reportlab pdfplumber
python3 ornekler/is-sozlesmesi.py

Yazı tipi. Türkçe glifler için TTF zorunludur — ReportLab'ın gömülü Times'ında ç ğ ı İ ö ş ü yoktur. ayar.py işletim sistemine göre Times New Roman'ı (yoksa Liberation Serif'i) arar; bulamazsa açık bir hata verir, sessizce başka yüze düşmez. Dört yüz de gerekir: kalın bir cümlenin içindeki mevzuat atfı kalın+italik olur.

Kullanım

Tek yapılandırma dosyası hukukdizgi/ayar.py. Değerleri ya orada düzenleyin ya da üreticinizin başında ezin — dizgi import'undan önce, yazı tipleri orada kaydedilir:

from hukukdizgi import ayar
ayar.KURUM = "ÖRNEK LİMİTED ŞİRKETİ"
ayar.KENAR = 17                       # mm
ayar.KISIM_RENK = "#12448C"           # None → siyah

from hukukdizgi import dizgi, kurallar
from hukukdizgi.dizgi import antet, hukuki_dizgi, sayfali_canvas, veri_oku

Tam ve çalışan örnek: ornekler/is-sozlesmesi.py.

Belge iskeleti

def uret(punto, oran, hedef):
    """AKIŞ HER ÇAĞRIDA SIFIRDAN KURULUR — esnek dizgi aynı belgeyi birkaç
    aday punto/aralıkla belleğe basıp ölçer; flowable'lar tekrar kullanılamaz.
    hedef=None → gerçek dosyaya yazılır."""
    story = []
    antet(story, "BELİRSİZ SÜRELİ İŞ SÖZLEŞMESİ", "4857 s. K.")

    M, KISIM, atifla, sayac = hukuki_dizgi(
        story, dizgi.W, punto=punto, oran=oran,
        fikrali={(3, "b")},        # m.3/b (1)(2)(3) diye fıkralanır
        kisim_yeni_sayfa=True,
    )

    KISIM("I", "TARAFLAR VE ÜCRET")
    M(1, "TARAFLAR", "<b>a) İşveren:</b> …", bosluksuz=True)
    M(2, "ÜCRET", "<b>a) Net ücret:</b> …", "<b>b) Kesinti yasağı:</b> …")

    doc = SimpleDocTemplate(hedef or CIKTI, pagesize=A4, …)
    doc.build(story, canvasmaker=sayfali_canvas(sol_alt="…", damga=True))

kurallar.esnek_dizgi(uret)         # en iyi punto/aralığı seçer ve basar

Dizginin yaptığı iş

Tek bir M() çağrısının ürettikleri: madde başlığı ve altındaki çizgi · a) b) bentleri · asılı girintili (1) (2) (3) fıkraları · italik mevzuat atıfları (4857 s. K. m.63, m.68) · kalın vurgu · ve maddenin ortasına giren, başlıktan asla ayrılmayan tablo.

`M()` seçenekleri

Seçenek	Ne yapar
`ara=[tablo]` + `blok_n=2`	Tabloyu 2. bentten sonra, maddenin ortasına sokar; başlıktan ayrılmaz
`fikrali={(3, "b")}`	`<br/><br/>` ile bölünmüş bendi `(1) (2) (3)` diye fıkralar; ilk parça giriş cümlesi kalır
`yeni_sayfa=True`	Madde doğrudan sonraki sayfadan başlar
`bosluksuz=True`	Belgenin ilk madde başlığından önce boşluk bırakılmaz
`site="ornek.com"`	Başlığın sağına italik, tıklanabilir adres yazar
`DEVAM` işareti	Bir fıkranın ikinci paragrafı — numara almaz

Uygulanan kurallar

Bunlar üreticiye değil, SimpleDocTemplate.build'e sarmalıdır. Hangi betikle basarsanız basın geçerlidir; butunle/tablo_koru/bent_kurali çağırmanız gerekmez. Kapatmak için kurallar.KURAL_UYGULA = False.

Kural	Uygulayan
Sayfa geçişi bir tabloyu asla kesmez	`tablo_koru()`
Başlık + açıklama + tablo ayrılmaz	`butunle()`
Yetim başlık yok — başlık sayfa dibinde yalnız kalmaz	`baslik_bagla()`
Üç satır kuralı — madde/fıkra/bent sayfada ≤3 satır bırakıp devam edemez; tamamı sonraki sayfaya geçer	`Bent.split()`
Öksüz satır yok — bölünen paragrafın her parçası ≥3 satır	`Bent`
Esnek dizgi — punto/aralık adayları belleğe basılır, ölçülür, yetim başlık bırakmayan seçilir	`esnek_dizgi()`
Bir bloğu sayfanın dibine yasla	`DibeYasla`

ReportLab notu: keepWithNext işaretli bir başlık, yükseklik hesaplarındaki uyuşmazlık yüzünden yine de sayfa dibinde yalnız kalabilir — bilinen ve çözülmemiş bir davranıştır. baslik_bagla() başlığın önüne ölçülmüş bir CondPageBreak koyarak bunu aşar.

Yetim başlık ölçütü

Bir başlık ancak iki şart birlikte gerçekleşirse yetim sayılır: (1) altında o sayfada dört satırdan az kalmış, ve (2) madde o sayfada bitmemiş, gövdesi sonraki sayfaya taşmış. İkinci şart olmadan, sayfayı bitiren kısa bir madde (ör. belgenin son maddesi) yanlışlıkla yetim sayılır ve esnek dizgi bu hayalî ihlalden kaçmak için gereksiz yere punto küçültür.

Denetim araçları

Belge basıldıktan sonra çalışan bağımsız sınayıcılar. Motorun ürettiğine güvenmez, PDF'i geri okurlar. Belge listesi belgeler.json'dan gelir:

{
  "anlik": "atif-haritasi.json",
  "ana":   ["SÖZLEŞME", "ornekler/is-sozlesmesi.pdf"],
  "ekler": [["EK-1", "ornekler/ek1.pdf"]]
}

`atif_denetimi.py`

python3 araclar/atif_denetimi.py            # denetle
python3 araclar/atif_denetimi.py --tam      # tüm atıflar + hedef başlığı
python3 araclar/atif_denetimi.py --kaydet   # onaylı anlık görüntüyü tazele

Dört hata sınıfı:

Ölü atıf — gösterdiği madde/bent hiç yok
Hedef kayması — atıf duruyor ama gittiği başlık, onaylı anlık görüntüdekinden farklı (yeniden numaralamanın tipik hatası)
Biçim — Türkçe ek uyumu (Madde 5'daki → 5'teki), aynı madde içinde Madde N/x yerine (x) bendi kullanılmaması
Yetim — atıf hiçbir maddenin içinde değil

İki yön denetlenir: ekten ana belgeye (Sözleşme m.9/c) ve ekin kendi maddelerine (Madde 27/b, (d) bendi). İkincisi kolayca gözden kaçan bir kör noktadır.

Madde eklendiğinde, silindiğinde veya yeniden numaralandığında çalıştırılması zorunludur.

`pdf_kontrol.py`

python3 araclar/pdf_kontrol.py            # ana belge
python3 araclar/pdf_kontrol.py --hepsi    # tüm set
python3 araclar/pdf_kontrol.py x.pdf      # tek belge

Beş mercek: YAPI (madde/bent dizilimi, bent başlığı tutarlılığı) · İMLA (imla ikilileri, tekrarlanan kelime) · SAYI (belgenin kendi kısım/madde/ sayfa beyanı) · ŞEKİL (sayfa doluluğu, bölünmüş tablo, yetim başlık) · ATIF.

Mekanik katmanın temiz çıkması belgenin doğru olduğu anlamına gelmez. Anlam bütünlüğü okuması ayrıca yapılır.

`olc_vurgu.py`

python3 araclar/olc_vurgu.py uretici.py

Gövdedeki kalın oranını ölçer. Ölçüt: %6'yı aşmasın, bir bentte en çok bir–iki vurgu. Bent ve madde başlıkları ölçüye girmez.

Dizgi kuralları

Kodun uygulamadığı ama uyulması gereken kurallar:

Vurgu elle verilir. Kalıp eşleşmesiyle toplu kalın ekleyip silmek yasaktır — cümlenin ortasından kelime kalınlaştırmak (22:**00 saat**leri) böyle olur. Vurgu cümlenin dilbilgisel bütünlüğünü bölmez: <b>hiçbir kesinti yapılmaz</b> doğru, hiçbir <b>kesinti</b> yapılmaz yanlıştır.
Değişken alanlar (tarih, ücret, ad): gövdeyle aynı yüz, bir punto büyük, mavi #12448C, kalın değil. Tek bir dolgu() yardımcısıyla.
Ek adlandırması: bir belgenin kendi ekleri rakamla (EK-1, EK-2), başka belgenin eki harfle (EK-A) — imza setinde iki farklı "EK-1" dolaşmasın.
Emoji kullanmayın. Times New Roman'da boş kutu basılır. Onay kutusu için [ ]. Simgenin kendisi bilgi taşıyorsa dizgi.simge_yuzu() kullanın.
Sayı biçimi Türkçe: binlik nokta, ondalık virgül (56.082,92), eksi işareti − (U+2212).
Büyütme için dizgi.buyuk() — Python'un .upper()/.title() metotları Türkçe farkında değildir, i harfini bozar.

Kişisel veri

Kimlik, adres, IBAN ve ücret gibi değerler üreticiye yazılmaz. Ayrı bir veri dosyasında tutulur, veri_oku() ile okunur:

```ini
ad_soyad  = Ad Soyad
ise_giris = 2025-05-09
net_ucret = 32.500,00


```python
K = veri_oku("veri.md")
K["ise_giris"]        # datetime.date(2025, 5, 9)

Böylece aynı değer iki belgede farklı olamaz ve kişisel veri sürüm denetimine karışmaz — gerçek projede bu dosya .gitignore'a alınır.

Dondurma kilidi

Karşı tarafa teslim edilmiş bir belgenin yeniden basılması, elindeki nüsha ile sizdekinin ayrışmasına yol açar — "belge sonradan değiştirildi" iddiasının en kolay dayanağı budur.

ayar.KILIT_DOSYA'da (varsayılan: çalışma klasöründe DONDURULDU.txt) adı geçen PDF'ler basılamaz. Kilit SimpleDocTemplate.build'e konmuştur: hangi yolla çalıştırılırsa çalıştırılsın — elle, betikle, for f in gen_*.py döngüsüyle — dondurulmuş çıktı yazılamaz, BelgeDonduruldu ile durulur.

echo "sozlesme.pdf" >> DONDURULDU.txt   # dondur
rm DONDURULDU.txt                        # çöz

Çözmeden önce karar verin: karşı tarafın elindeki nüsha ne olacak? Yeni nüsha teslim edilecek mi, yoksa değişiklik yalnızca ileriye mi işleyecek?

Kilit arşivin yerine geçmez; ikisi birlikte kullanılır. Teslim ettiğiniz nüshanın birebir kopyasını ve shasum -a 256 *.pdf > SHA256.txt özetini ayrı bir klasörde saklayın.

Depo düzeni

hukukdizgi/
├── ayar.py        ← projeye göre değiştirilecek TEK dosya
├── dizgi.py       ← stiller, sayfa öğeleri, KISIM/MADDE motoru
└── kurallar.py    ← sayfa kesme kuralları, esnek dizgi, dondurma kilidi
araclar/
├── atif_denetimi.py
├── pdf_kontrol.py
├── olc_vurgu.py
└── gorsel_uret.py  ← README görsellerini örnekten yeniden üretir
ornekler/
├── is-sozlesmesi.py
└── veri.md
varlik/            ← README görselleri (elle çizilmez, üretilir)
belgeler.json      ← denetim araçlarının belge listesi

Lisans

MIT — bkz. LICENSE.

Navigation Menu

Repository files navigation

hukukdizgi

Neden var

Kurulum

Kullanım

Belge iskeleti

Dizginin yaptığı iş

`M()` seçenekleri

Uygulanan kurallar

Yetim başlık ölçütü

Denetim araçları

`atif_denetimi.py`

`pdf_kontrol.py`

`olc_vurgu.py`

Dizgi kuralları

Kişisel veri

Dondurma kilidi

Depo düzeni

Lisans

About

Releases

Packages

Contributors

Languages

Name		Name	Last commit message	Last commit date
araclar		araclar
hukukdizgi		hukukdizgi
ornekler		ornekler
varlik		varlik
.gitignore		.gitignore
LICENSE		LICENSE
README.md		README.md
belgeler.json		belgeler.json
pyproject.toml		pyproject.toml

Latest commit

History

Folders and files

Repository files navigation

hukukdizgi

Neden var

Kurulum

Kullanım

Belge iskeleti

Dizginin yaptığı iş

M() seçenekleri

Uygulanan kurallar

Yetim başlık ölçütü

Denetim araçları

atif_denetimi.py

pdf_kontrol.py

olc_vurgu.py

Dizgi kuralları

Kişisel veri

Dondurma kilidi

Depo düzeni

Lisans

About

Topics

Resources

Stars

Watchers

Forks

Releases

Packages

Contributors

Languages

`M()` seçenekleri

`atif_denetimi.py`

`pdf_kontrol.py`

`olc_vurgu.py`