Skip to content

Latest commit

 

History

History
2730 lines (2013 loc) · 78.7 KB

File metadata and controls

2730 lines (2013 loc) · 78.7 KB

🎓 Network Simulator - Rehberli Dersler

CLI Komutları Rehberli Ders Serisi

Bu rehber, Network Simulator'daki tüm CLI komutlarını pratik örneklerle öğrenmenizi sağlar. Her bölüm belirli bir cihaz türü ve komut grubu için tasarlanmıştır.


📋 İçindekiler

Rehberli Dersler Serisi

  1. Temel Modu Komutları
  2. Ayrıcalıklı Modu Komutları
  3. Global Konfigürasyon Komutları
  4. Arayüz Konfigürasyonu
  5. VLAN Yönetimi
  6. Yönlendirme Protokolleri
  7. Güvenlik Komutları
  8. Kablosuz (WiFi) Komutları
  9. Hata Ayıklama ve İzleme
  10. İleri Konular

Ek Bölümler


🎓 Rehberli Dersler Hakkında

Bu ders serisi, Network Simulator'da CLI komutlarını öğrenmek için tasarlanmıştır:

  • Pratik Dersler: Başlangıçtan ileri seviyeye
  • 4 Zorluk Seviyesi: ⭐ Başlangıç → ⭐⭐⭐⭐ Çok İleri
  • 5 Cihaz Türü: Switch, Router, WLC, AP, IoT
  • Kapsamlı Komut Örneği: Gerçek dünya senaryoları
  • Örnek Projeler: Farklı senaryolar için hazır ağ topolojileri
  • Adım Adım Talimatlar: Her ders için detaylı açıklamalar
  • Beklenen Sonuçlar: Her adımdan sonra ne olması gerektiği

🧑‍🏫 "Bana Öğret" Rehberli Dersleri

Sıfırdan öğrenmek isteyenler için 3 yeni rehberli proje eklenmiştir (toplam rehberli ders sayısı 19'a yükseldi). Bu projeler, cihazı açıp ilk komutu çalıştırmadan başlayarak adım adım öğretir.

🟢 Temel Seviye (10 puan)

  1. Cihaza Bağlan — PC komut satırını açın ve ipconfig komutunu çalıştırın.
  2. Switch'e Giriş — Switch CLI'ına girin ve enable komutuyla yetkili moda geçin.
  3. Konfigürasyon Modu — configure terminal komutuyla global konfigürasyon moduna geçin.
  4. Cihaz Adını Değiştir — hostname SW1 komutuyla Switch adını SW1 yapın.

🟡 Orta Seviye (60 puan)

  1. Router Yetkili Mod — Router CLI'ına girin ve enable ile yetkili moda geçin.
  2. Router Konfigürasyon — configure terminal ile global konfigürasyon moduna geçin.
  3. Arayüze Gir — interface gi0/0 ile arayüze girin.
  4. IP Adresi Ata — ip address 192.168.1.1 255.255.255.0 ile IP atayın.
  5. Arayüzü Aç — no shutdown ile arayüzü aktif hale getirin.

🔴 İleri Seviye (70 puan)

  1. OSPF Başlat — router ospf 1 ile OSPF işlemini başlatın.
  2. OSPF Ağı Ekle — network 192.168.1.0 0.0.0.255 area 0 ile ağı OSPF'e dahil edin.
  3. Moddan Çık — exit ile OSPF modundan çıkın.
  4. ACL Oluştur — access-list 10 permit host 192.168.1.10 ile standart ACL oluşturun.
  5. Ayarları Kaydet — copy running-config startup-config ile yapılandırmayı kaydedin.

Ders Formatı

Her ders aşağıdaki yapıya sahiptir:

📌 Ders N: Başlık

**Cihaz Türü:** Hangi cihazda test edileceği
**Zorluk Seviyesi:** ⭐ Başlangıç → ⭐⭐⭐⭐ Çok İleri

#### Ön Koşullar (varsa)
- Gerekli hazırlıklar

#### Adım 1: Başlık

Komut

**Beklenen Sonuç:** Ne olması gerektiği

#### 📝 Notlar
- Önemli bilgiler
- İpuçları

Temel Modu Komutları

📌 Ders 1: Modu Değiştirme ve Yardım Sistemi

Cihaz Türü: Herhangi bir cihaz (Switch, Router, WLC)
Zorluk Seviyesi: ⭐ Başlangıç

Adım 1: Cihazı Seçin ve Terminal Açın

  • Herhangi bir cihaza çift tıklayın
  • Terminal paneli açılacak
  • Komut satırında > işareti görürsünüz (Kullanıcı Modu)

Adım 2: Yardım Sistemini Keşfedin

> help

Beklenen Sonuç: Tüm mevcut komutların listesi görüntülenir

Adım 3: Belirli Komut Hakkında Yardım Alın

> ?

Beklenen Sonuç: Mevcut komutlar listelenir

Adım 4: Ayrıcalıklı Moda Geçin

> enable

Beklenen Sonuç: Komut satırı # ile değişir (Ayrıcalıklı Mod)

Adım 5: Kullanıcı Moduna Dönün

# disable

Beklenen Sonuç: Komut satırı tekrar > olur

📝 Notlar

  • enable komutu ayrıcalıklı moda geçiş sağlar
  • disable komutu kullanıcı moduna geri döner
  • help komutu her zaman kullanılabilir
  • ? karakteri komut tamamlama için kullanılır

Ayrıcalıklı Modu Komutları

📌 Ders 2: Bağlantı Testi ve Ağ Tanılaması

Cihaz Türü: Switch veya Router
Zorluk Seviyesi: ⭐⭐ Orta

Ön Koşullar

  • En az 2 cihaz ağa bağlı olmalı
  • Cihazlara IP adresleri atanmış olmalı

Adım 1: Ayrıcalıklı Moda Girin

> enable

Adım 2: Ping Komutu ile Bağlantı Testi

# ping 192.168.1.2

Beklenen Sonuç:

ICMP echo reply received from 192.168.1.2

Adım 3: Farklı Paket Boyutu ile Ping

# ping 192.168.1.2 size 1500

Beklenen Sonuç: Daha büyük paketler gönderilir

Adım 4: Belirli Sayıda Ping Gönder

# ping 192.168.1.2 count 5

Beklenen Sonuç: Tam olarak 5 ICMP paketi gönderilir

Adım 5: Rota İzleme (Traceroute)

# traceroute 192.168.1.2

Beklenen Sonuç: Hedef cihaza giden yol adım adım gösterilir

📝 Notlar

  • ping komutu bağlantı testinde kullanılır
  • traceroute komutu ağ yolunu gösterir
  • Paket boyutu ve sayısı özelleştirilebilir
  • Hedef cihaza ulaşılamıyorsa "Timeout" mesajı görülür

📌 Ders 3: Konfigürasyon Yönetimi

Cihaz Türü: Switch veya Router
Zorluk Seviyesi: ⭐⭐ Orta

Adım 1: Çalışan Konfigürasyonu Görüntüle

# show running-config

Beklenen Sonuç: Cihazın tüm aktif konfigürasyonu görüntülenir

Adım 2: Başlangıç Konfigürasyonunu Görüntüle

# show startup-config

Beklenen Sonuç: Cihaz başladığında yüklenen konfigürasyon gösterilir

Adım 3: Cihaz Sürümünü Kontrol Et

# show version

Beklenen Sonuç: Cihaz modeli, NOS sürümü ve diğer bilgiler görüntülenir

Adım 4: Konfigürasyonu Kaydet

# write memory

Beklenen Sonuç: Çalışan konfigürasyon NVRAM'a kaydedilir

Adım 5: Alternatif Kaydetme Yöntemi

# copy running-config startup-config

Beklenen Sonuç: Aynı sonuç, farklı komut

📝 Notlar

  • show running-config aktif konfigürasyonu gösterir
  • show startup-config başlangıç konfigürasyonunu gösterir
  • write memory değişiklikleri kalıcı hale getirir
  • Kaydetmeden cihazı yeniden başlatırsanız değişiklikler kaybolur

Global Konfigürasyon Komutları

📌 Ders 4: Cihaz Temel Ayarları

Cihaz Türü: Switch veya Router
Zorluk Seviyesi: ⭐⭐ Orta

Adım 1: Konfigürasyon Moduna Girin

# configure terminal

Beklenen Sonuç: Komut satırı (config)# olur

Adım 2: Cihaz Adını Ayarla

(config)# hostname SW-MAIN

Beklenen Sonuç: Komut satırı SW-MAIN(config)# olur

Adım 3: Motd (Message of the Day) Başlığı Ayarla

(config)# banner motd #Yetkisiz Erişim Yasaktır!#

Beklenen Sonuç: Başlık kaydedilir

Adım 4: Etkinleştirme Şifresi Ayarla

(config)# enable secret MySecurePassword123

Beklenen Sonuç: Ayrıcalıklı moda giriş için şifre gerekli olur

Adım 5: Varsayılan Ağ Geçidini Ayarla

(config)# ip default-gateway 192.168.1.1

Beklenen Sonuç: Cihazın varsayılan ağ geçidi ayarlanır

Adım 6: Konfigürasyon Modundan Çık

(config)# exit

Beklenen Sonuç: Komut satırı # olur

📝 Notlar

  • configure terminal konfigürasyon moduna giriş sağlar
  • hostname cihazın adını değiştirir
  • banner başlangıç mesajı gösterir
  • enable secret ayrıcalıklı moda giriş şifresi belirler
  • exit komut satırından çıkış sağlar

📌 Ders 5: DNS ve Zaman Ayarları

Cihaz Türü: Switch veya Router
Zorluk Seviyesi: ⭐⭐ Orta

Adım 1: Konfigürasyon Moduna Girin

# configure terminal

Adım 2: DNS Sunucusu Ayarla

(config)# ip name-server 8.8.8.8

Beklenen Sonuç: DNS sunucusu kaydedilir

Adım 3: Alan Adı Ayarla

(config)# ip domain-name example.com

Beklenen Sonuç: Alan adı konfigürasyona eklenir

Adım 4: Saat Dilimini Ayarla

(config)# clock timezone EST -5

Beklenen Sonuç: Saat dilimi EST olarak ayarlanır

Adım 5: NTP Sunucusu Ekle

(config)# ntp server 192.168.1.100

Beklenen Sonuç: NTP sunucusu kaydedilir

Adım 6: Saati Kontrol Et

(config)# exit
# show clock

Beklenen Sonuç: Cihazın güncel saati gösterilir

📝 Notlar

  • ip name-server DNS sunucusu belirler
  • ip domain-name varsayılan alan adını ayarlar
  • clock timezone saat dilimini ayarlar
  • ntp server zaman senkronizasyonu sağlar
  • show clock güncel saati gösterir

Arayüz Konfigürasyonu

📌 Ders 6: Temel Arayüz Ayarları

Cihaz Türü: Switch veya Router
Zorluk Seviyesi: ⭐⭐ Orta

Adım 1: Konfigürasyon Moduna Girin

# configure terminal

Adım 2: Arayüze Girin

(config)# interface FastEthernet0/1

Beklenen Sonuç: Komut satırı (config-if)# olur

Adım 3: Arayüzü Açıkla

(config-if)# description Bağlantı-Sunucu-1

Beklenen Sonuç: Arayüz açıklaması kaydedilir

Adım 4: Arayüzü Etkinleştir

(config-if)# no shutdown

Beklenen Sonuç: Arayüz aktif hale gelir

Adım 5: Hız ve Duplex Ayarla

(config-if)# speed 100
(config-if)# duplex full

Beklenen Sonuç: Arayüz hızı 100 Mbps, duplex full olur

Adım 6: IP Adresi Ata (Router için)

(config-if)# ip address 192.168.1.1 255.255.255.0

Beklenen Sonuç: Arayüze IP adresi atanır

Adım 7: Arayüz Durumunu Kontrol Et

(config-if)# exit
# show interfaces FastEthernet0/1

Beklenen Sonuç: Arayüz detayları gösterilir

📝 Notlar

  • interface komutu arayüz konfigürasyonuna giriş sağlar
  • description arayüzü tanımlamaya yardımcı olur
  • no shutdown arayüzü etkinleştirir
  • shutdown arayüzü devre dışı bırakır
  • speed ve duplex arayüz özelliklerini ayarlar
  • ip address arayüze IP adresi atar

📌 Ders 7: Arayüz Aralığı Konfigürasyonu

Cihaz Türü: Switch
Zorluk Seviyesi: ⭐⭐⭐ İleri

Adım 1: Konfigürasyon Moduna Girin

# configure terminal

Adım 2: Arayüz Aralığını Seç

(config)# interface range FastEthernet0/1 - 5

Beklenen Sonuç: Komut satırı (config-if-range)# olur

Adım 3: Tüm Arayüzleri Açıkla

(config-if-range)# description Kullanıcı-Portları

Beklenen Sonuç: Tüm seçili arayüzlere açıklama eklenir

Adım 4: Tüm Arayüzleri Etkinleştir

(config-if-range)# no shutdown

Beklenen Sonuç: Tüm arayüzler aktif hale gelir

Adım 5: Hızı Ayarla

(config-if-range)# speed 100

Beklenen Sonuç: Tüm arayüzlerin hızı 100 Mbps olur

📝 Notlar

  • interface range birden fazla arayüzü aynı anda konfigüre etmeyi sağlar
  • Aralık formatı: FastEthernet0/1 - 5 (1'den 5'e kadar)
  • Tüm komutlar seçili arayüzlere uygulanır
  • Zaman tasarrufu sağlar

VLAN Yönetimi

📌 Ders 8: VLAN Oluşturma ve Yönetimi

Cihaz Türü: Switch
Zorluk Seviyesi: ⭐⭐ Orta

Adım 1: Konfigürasyon Moduna Girin

# configure terminal

Adım 2: VLAN Oluştur

(config)# vlan 10

Beklenen Sonuç: Komut satırı (config-vlan)# olur

Adım 3: VLAN Adı Belirle

(config-vlan)# name Muhasebe

Beklenen Sonuç: VLAN 10 "Muhasebe" olarak adlandırılır

Adım 4: VLAN Durumunu Ayarla

(config-vlan)# state active

Beklenen Sonuç: VLAN aktif hale gelir

Adım 5: VLAN Modundan Çık

(config-vlan)# exit

Adım 6: Başka VLAN Oluştur

(config)# vlan 20
(config-vlan)# name İnsan-Kaynakları
(config-vlan)# state active
(config-vlan)# exit

Adım 7: VLAN Bilgilerini Görüntüle

(config)# exit
# show vlan brief

Beklenen Sonuç: Tüm VLAN'lar listelenir

📝 Notlar

  • vlan <id> yeni VLAN oluşturur
  • name VLAN'a ad verir
  • state active VLAN'ı etkinleştirir
  • show vlan tüm VLAN'ları gösterir
  • VLAN 1 varsayılan VLAN'dır

📌 Ders 9: Arayüzleri VLAN'a Atama

Cihaz Türü: Switch
Zorluk Seviyesi: ⭐⭐ Orta

Ön Koşullar

  • VLAN 10 ve VLAN 20 oluşturulmuş olmalı

Adım 1: Konfigürasyon Moduna Girin

# configure terminal

Adım 2: Arayüze Girin

(config)# interface FastEthernet0/1

Adım 3: Erişim Modunu Ayarla

(config-if)# switchport mode access

Beklenen Sonuç: Arayüz erişim moduna geçer

Adım 4: VLAN Ata

(config-if)# switchport access vlan 10

Beklenen Sonuç: Arayüz VLAN 10'a atanır

Adım 5: Başka Arayüzü Farklı VLAN'a Ata

(config-if)# exit
(config)# interface FastEthernet0/2
(config-if)# switchport mode access
(config-if)# switchport access vlan 20

Adım 6: Atamayı Kontrol Et

(config-if)# exit
# show vlan brief

Beklenen Sonuç: Arayüzler ilgili VLAN'lara atanmış görülür

📝 Notlar

  • switchport mode access arayüzü erişim moduna ayarlar
  • switchport access vlan arayüzü VLAN'a atar
  • Bir arayüz sadece bir VLAN'a ait olabilir
  • show vlan atamayı doğrulamaya yardımcı olur

📌 Ders 10: Trunk Portları Konfigürasyonu

Cihaz Türü: Switch
Zorluk Seviyesi: ⭐⭐⭐ İleri

Adım 1: Konfigürasyon Moduna Girin

# configure terminal

Adım 2: Trunk Arayüzüne Girin

(config)# interface GigabitEthernet0/1

Adım 3: Trunk Modunu Etkinleştir

(config-if)# switchport mode trunk

Beklenen Sonuç: Arayüz trunk moduna geçer

Adım 4: Native VLAN Ayarla

(config-if)# switchport trunk native vlan 1

Beklenen Sonuç: Native VLAN 1 olarak ayarlanır

Adım 5: İzin Verilen VLAN'ları Belirle

(config-if)# switchport trunk allowed vlan 1,10,20

Beklenen Sonuç: Sadece VLAN 1, 10, 20 trunk üzerinden geçer

Adım 6: DTP'yi Devre Dışı Bırak

(config-if)# switchport nonegotiate

Beklenen Sonuç: DTP devre dışı bırakılır

Adım 7: Trunk Durumunu Kontrol Et

(config-if)# exit
# show interfaces trunk

Beklenen Sonuç: Trunk arayüzü ve ayarları gösterilir

📝 Notlar

  • switchport mode trunk arayüzü trunk moduna ayarlar
  • switchport trunk native vlan native VLAN'ı belirler
  • switchport trunk allowed vlan izin verilen VLAN'ları sınırlar
  • switchport nonegotiate DTP'yi devre dışı bırakır
  • Trunk portları birden fazla VLAN trafiğini taşır

Yönlendirme Protokolleri

📌 Ders 11: Statik Yönlendirme

Cihaz Türü: Router
Zorluk Seviyesi: ⭐⭐⭐ İleri

Ön Koşullar

  • En az 2 router ağa bağlı olmalı
  • Routerların arayüzlerine IP adresleri atanmış olmalı

Adım 1: Ayrıcalıklı Moda Girin

# enable

Adım 2: Konfigürasyon Moduna Girin

# configure terminal

Adım 3: Statik Rota Ekle

(config)# ip route 192.168.2.0 255.255.255.0 192.168.1.2

Beklenen Sonuç: Rota yönlendirme tablosuna eklenir

Adım 4: Varsayılan Rota Ekle

(config)# ip route 0.0.0.0 0.0.0.0 192.168.1.1

Beklenen Sonuç: Varsayılan rota ayarlanır

Adım 5: Yönlendirme Tablosunu Kontrol Et

(config)# exit
# show ip route

Beklenen Sonuç: Eklenen rotalar gösterilir

Adım 6: Rota Sil

# configure terminal
(config)# no ip route 192.168.2.0 255.255.255.0 192.168.1.2

Beklenen Sonuç: Rota yönlendirme tablosundan kaldırılır

📝 Notlar

  • ip route statik rota ekler
  • Format: ip route <hedef-ağ> <maske> <sonraki-atlama>
  • 0.0.0.0 0.0.0.0 varsayılan rota anlamına gelir
  • no ip route rota siler
  • show ip route tüm rotaları gösterir

📌 Ders 12: RIP Yönlendirme Protokolü

Cihaz Türü: Router
Zorluk Seviyesi: ⭐⭐⭐ İleri

Adım 1: Konfigürasyon Moduna Girin

# configure terminal

Adım 2: RIP Yönlendirmesini Etkinleştir

(config)# router rip

Beklenen Sonuç: Komut satırı (config-router)# olur

Adım 3: Ağ Ekle

(config-router)# network 192.168.1.0

Beklenen Sonuç: Ağ RIP'e eklenir

Adım 4: Başka Ağ Ekle

(config-router)# network 192.168.2.0

Adım 5: Pasif Arayüz Ayarla

(config-router)# passive-interface FastEthernet0/0

Beklenen Sonuç: Arayüz RIP paketleri göndermez

Adım 6: RIP Durumunu Kontrol Et

(config-router)# exit
# show ip route

Beklenen Sonuç: RIP rotaları gösterilir

📝 Notlar

  • router rip RIP yönlendirmesini etkinleştirir
  • network ağları RIP'e ekler
  • passive-interface arayüzü pasif yapar
  • RIP v1 sınıflandırılmış yönlendirme kullanır
  • RIP v2 CIDR destekler

📌 Ders 13: OSPF Yönlendirme Protokolü

Cihaz Türü: Router
Zorluk Seviyesi: ⭐⭐⭐⭐ Çok İleri

Adım 1: Konfigürasyon Moduna Girin

# configure terminal

Adım 2: OSPF Yönlendirmesini Etkinleştir

(config)# router ospf 1

Beklenen Sonuç: Komut satırı (config-router)# olur (OSPF modu)

Adım 3: Router ID Ayarla

(config-router)# router-id 1.1.1.1

Beklenen Sonuç: Router ID ayarlanır

Adım 4: Ağ Ekle

(config-router)# network 192.168.1.0 0.0.0.255 area 0

Beklenen Sonuç: Ağ OSPF'e eklenir

Adım 5: Başka Ağ Ekle

(config-router)# network 192.168.2.0 0.0.0.255 area 0

Adım 6: Pasif Arayüz Ayarla

(config-router)# passive-interface FastEthernet0/0

Adım 7: OSPF Durumunu Kontrol Et

(config-router)# exit
# show ip route

Beklenen Sonuç: OSPF rotaları gösterilir

📝 Notlar

  • router ospf <id> OSPF yönlendirmesini etkinleştirir
  • router-id OSPF router kimliğini ayarlar
  • network komutu wildcard maskesi kullanır
  • area OSPF alanını belirler
  • OSPF daha hızlı yakınsama sağlar

Güvenlik Komutları

📌 Ders 14: Port Güvenliği

Cihaz Türü: Switch
Zorluk Seviyesi: ⭐⭐⭐ İleri

Adım 1: Konfigürasyon Moduna Girin

# configure terminal

Adım 2: Arayüze Girin

(config)# interface FastEthernet0/1

Adım 3: Port Güvenliğini Etkinleştir

(config-if)# switchport port-security

Beklenen Sonuç: Port güvenliği etkinleştirilir

Adım 4: Maksimum MAC Adresi Ayarla

(config-if)# switchport port-security maximum 2

Beklenen Sonuç: Portun maksimum 2 MAC adresi kabul etmesi ayarlanır

Adım 5: İhlal Eylemini Ayarla

(config-if)# switchport port-security violation shutdown

Beklenen Sonuç: İhlal durumunda port kapatılır

Adım 6: Sticky MAC Etkinleştir

(config-if)# switchport port-security mac-address sticky

Beklenen Sonuç: Dinamik MAC adresleri yapışkan hale gelir

Adım 7: Port Güvenliği Durumunu Kontrol Et

(config-if)# exit
# show port-security

Beklenen Sonuç: Port güvenliği ayarları gösterilir

📝 Notlar

  • switchport port-security port güvenliğini etkinleştirir
  • maximum izin verilen MAC adresi sayısını belirler
  • violation ihlal durumunda yapılacak işlemi belirler
  • mac-address sticky MAC adreslerini otomatik öğrenir
  • Üç ihlal modu: protect, restrict, shutdown

📌 Ders 15: SSH Konfigürasyonu

Cihaz Türü: Switch veya Router
Zorluk Seviyesi: ⭐⭐⭐ İleri

Adım 1: Konfigürasyon Moduna Girin

# configure terminal

Adım 2: RSA Anahtarları Oluştur

(config)# crypto key generate rsa

Beklenen Sonuç: RSA anahtarları oluşturulur

Adım 3: SSH Sürümünü Ayarla

(config)# ip ssh version 2

Beklenen Sonuç: SSH v2 etkinleştirilir

Adım 4: SSH Zaman Aşımını Ayarla

(config)# ip ssh time-out 120

Beklenen Sonuç: SSH bağlantısı 120 saniye sonra zaman aşımına uğrar

Adım 5: SSH Yeniden Deneme Limitini Ayarla

(config)# ip ssh authentication-retries 3

Beklenen Sonuç: 3 başarısız deneme sonra bağlantı kesilir

Adım 6: VTY Hatlarını Yapılandır

(config)# line vty 0 4
(config-line)# transport input ssh
(config-line)# login local

Beklenen Sonuç: SSH erişimi etkinleştirilir

Adım 7: SSH Durumunu Kontrol Et

(config-line)# exit
# show ssh

Beklenen Sonuç: SSH ayarları gösterilir

📝 Notlar

  • crypto key generate rsa SSH için gerekli anahtarları oluşturur
  • ip ssh version 2 SSH v2'yi etkinleştirir
  • transport input ssh SSH erişimini sınırlar
  • login local yerel kullanıcı veritabanını kullanır
  • SSH Telnet'ten daha güvenlidir

📌 Ders 16: Kullanıcı Yönetimi

Cihaz Türü: Switch veya Router
Zorluk Seviyesi: ⭐⭐⭐ İleri

Adım 1: Konfigürasyon Moduna Girin

# configure terminal

Adım 2: Yerel Kullanıcı Oluştur

(config)# username admin privilege 15 secret MyPassword123

Beklenen Sonuç: Yönetici kullanıcı oluşturulur

Adım 3: Başka Kullanıcı Oluştur

(config)# username operator privilege 5 secret OpPassword456

Beklenen Sonuç: Operatör kullanıcı oluşturulur

Adım 4: Şifre Şifrelemesini Etkinleştir

(config)# service password-encryption

Beklenen Sonuç: Tüm şifreler şifrelenir

Adım 5: VTY Hatlarını Yapılandır

(config)# line vty 0 4
(config-line)# login local
(config-line)# transport input ssh telnet

Adım 6: Kullanıcıları Kontrol Et

(config-line)# exit
# show users

Beklenen Sonuç: Bağlı kullanıcılar gösterilir

📝 Notlar

  • username yerel kullanıcı oluşturur
  • privilege kullanıcı ayrıcalık seviyesini belirler (0-15)
  • secret şifreyi MD5 ile şifreler
  • service password-encryption tüm şifreleri şifreler
  • login local yerel kullanıcı veritabanını kullanır

Kablosuz (WiFi) Komutları

📌 Ders 17: Kablosuz LAN Denetleyicisi (WLC) Konfigürasyonu

Cihaz Türü: Wireless LAN Controller (WLC)
Zorluk Seviyesi: ⭐⭐⭐⭐ Çok İleri

Ön Koşullar

  • Ağda WLC cihazı bulunmalı
  • En az bir Access Point (AP) bağlı olmalı

Adım 1: Ayrıcalıklı Moda Girin

> enable

Adım 2: Konfigürasyon Moduna Girin

# configure terminal

Adım 3: WLAN Oluştur

(config)# wlan MyNetwork 1 MySSID

Beklenen Sonuç: WLAN "MyNetwork" adıyla SSID "MySSID" ile oluşturulur

Adım 4: WPA Güvenliğini Ayarla

(config)# security wpa psk set-key ascii 0 MySecurePassword123

Beklenen Sonuç: WPA güvenliği etkinleştirilir

Adım 5: RF Kanalını Ayarla

(config)# channel 6

Beklenen Sonuç: Kablosuz kanal 6 olarak ayarlanır

Adım 6: WLAN Durumunu Kontrol Et

(config)# exit
# show wlan summary

Beklenen Sonuç: WLAN bilgileri gösterilir

Adım 7: Access Point Durumunu Kontrol Et

# show ap summary

Beklenen Sonuç: Bağlı Access Point'ler listelenir

📝 Notlar

  • wlan komutu yeni WLAN oluşturur
  • security wpa psk WPA güvenliğini ayarlar
  • channel RF kanalını belirler (1-13 veya 1-14)
  • show wlan summary tüm WLAN'ları gösterir
  • show ap summary bağlı AP'leri gösterir

📌 Ders 18: Access Point (AP) Konfigürasyonu (WLC Üzerinde)

Cihaz Türü: WLC (Wireless LAN Controller)
Zorluk Seviyesi: ⭐⭐⭐ İleri

Adım 1: Ayrıcalıklı Moda Girin

> enable

Adım 2: Konfigürasyon Moduna Girin

# configure terminal

Adım 3: AP Yapılandırma Moduna Girin

(config)# ap AP1

Beklenen Sonuç: Promp (ap-config)# olarak değişir.

Adım 4: MAC Adresi ve Kanalı Ayarlayın

(ap-config)# auth-mac 0011.2233.4455
(ap-config)# rf-channel 6

Adım 5: 5GHz Gelişmiş Ayarlarını Yapılandırın

(ap-config)# dot11 5ghz power-constraint 15
(ap-config)# dot11 5ghz channelswitch mode 1

Adım 6: Yapılandırmayı Kaydet ve Çık

(ap-config)# exit
(config)# exit
# copy running-config startup-config

📝 Notlar

  • ap <isim> komutu WLC üzerinde belirli bir erişim noktasını (AP) yapılandırmak için kullanılır.
  • auth-mac komutu AP'nin WLC'ye katılmasına izin verilen MAC adresini tanımlar.
  • rf-channel komutu AP'nin yayın yapacağı frekans kanalını (1-165) belirler.
  • dot11 5ghz komutları, radyo gücü (power-constraint) ve dinamik kanal değişimi (channelswitch) gibi gelişmiş radyo ayarlarını kontrol eder.

Hata Ayıklama ve İzleme

📌 Ders 19: Ağ Tanılaması ve Hata Ayıklama

Cihaz Türü: Switch veya Router
Zorluk Seviyesi: ⭐⭐⭐ İleri

Adım 1: Ayrıcalıklı Moda Girin

> enable

Adım 2: Hata Ayıklamayı Etkinleştir

# debug ip packet

Beklenen Sonuç: IP paket hata ayıklaması başlar

Adım 3: Başka Bir Cihaza Ping Gönder

# ping 192.168.1.2

Beklenen Sonuç: Hata ayıklama çıktısı gösterilir

Adım 4: Hata Ayıklamayı Devre Dışı Bırak

# undebug all

Beklenen Sonuç: Tüm hata ayıklama devre dışı bırakılır

Adım 5: Hata Ayıklama Durumunu Kontrol Et

# show debugging

Beklenen Sonuç: Etkin hata ayıklama seçenekleri gösterilir

Adım 6: ARP Tablosunu Kontrol Et

# show arp

Beklenen Sonuç: ARP tablosu gösterilir

Adım 7: ARP Önbelleğini Temizle

# clear arp-cache

Beklenen Sonuç: ARP tablosu temizlenir

📝 Notlar

  • debug komutu hata ayıklamayı etkinleştirir
  • undebug all tüm hata ayıklamayı devre dışı bırakır
  • show debugging etkin hata ayıklama seçeneklerini gösterir
  • show arp ARP tablosunu gösterir
  • clear arp-cache ARP tablosunu temizler

📌 Ders 20: Arayüz İstatistikleri ve Durumu

Cihaz Türü: Switch veya Router
Zorluk Seviyesi: ⭐⭐ Orta

Adım 1: Ayrıcalıklı Moda Girin

> enable

Adım 2: Tüm Arayüzleri Görüntüle

# show interfaces

Beklenen Sonuç: Tüm arayüzlerin detaylı bilgileri gösterilir

Adım 3: Belirli Arayüzü Görüntüle

# show interface FastEthernet0/1

Beklenen Sonuç: Arayüzün detaylı bilgileri gösterilir

Adım 4: Arayüz Durumunu Kısaca Görüntüle

# show interfaces status

Beklenen Sonuç: Tüm arayüzlerin kısa durumu gösterilir

Adım 5: IP Arayüzlerini Görüntüle

# show ip interface brief

Beklenen Sonuç: IP adresleri ile arayüzler gösterilir

Adım 6: Arayüz Sayaçlarını Temizle

# clear counters

Beklenen Sonuç: Arayüz istatistikleri sıfırlanır

Adım 7: MAC Adres Tablosunu Temizle

# clear mac address-table

Beklenen Sonuç: MAC adres tablosu temizlenir

📝 Notlar

  • show interfaces tüm arayüzlerin detaylı bilgisini gösterir
  • show interfaces status kısa durum gösterir
  • show ip interface brief IP bilgisini gösterir
  • clear counters istatistikleri sıfırlar
  • clear mac address-table MAC tablosunu temizler

📌 Ders 21: Spanning Tree Protokolü (STP) İzleme

Cihaz Türü: Switch
Zorluk Seviyesi: ⭐⭐⭐ İleri

Adım 1: Ayrıcalıklı Moda Girin

> enable

Adım 2: STP Durumunu Görüntüle

# show spanning-tree

Beklenen Sonuç: STP bilgileri gösterilir

Adım 3: Konfigürasyon Moduna Girin

# configure terminal

Adım 4: STP Modunu Ayarla

(config)# spanning-tree mode rapid-pvst

Beklenen Sonuç: STP modu Rapid PVST olur

Adım 5: VLAN STP Önceliğini Ayarla

(config)# spanning-tree vlan 1 priority 4096

Beklenen Sonuç: VLAN 1 için STP önceliği ayarlanır

Adım 6: PortFast'ı Etkinleştir

(config)# spanning-tree portfast default

Beklenen Sonuç: PortFast tüm erişim portlarında etkinleştirilir

Adım 7: STP Durumunu Tekrar Kontrol Et

(config)# exit
# show spanning-tree

Beklenen Sonuç: Güncellenmiş STP bilgileri gösterilir

📝 Notlar

  • spanning-tree mode STP modunu belirler (pvst, rapid-pvst, mst)
  • spanning-tree vlan priority VLAN STP önceliğini ayarlar
  • spanning-tree portfast PortFast'ı etkinleştirir
  • Düşük öncelik değeri root bridge olma olasılığını artırır
  • PortFast erişim portlarında STP gecikmesini azaltır

📌 Ders 22: CDP (Discovery Protocol) Kullanımı

Cihaz Türü: Switch veya Router
Zorluk Seviyesi: ⭐⭐ Orta

Adım 1: Ayrıcalıklı Moda Girin

> enable

Adım 2: CDP Komşularını Görüntüle

# show cdp neighbors

Beklenen Sonuç: Bağlı CDP komşuları listelenir

Adım 3: CDP Detaylı Bilgisini Görüntüle

# show cdp neighbors detail

Beklenen Sonuç: Komşuların detaylı bilgileri gösterilir

Adım 4: Konfigürasyon Moduna Girin

# configure terminal

Adım 5: CDP'yi Etkinleştir

(config)# cdp run

Beklenen Sonuç: CDP etkinleştirilir

Adım 6: Belirli Arayüzde CDP'yi Devre Dışı Bırak

(config)# interface FastEthernet0/1
(config-if)# no cdp enable

Adım 7: CDP Durumunu Kontrol Et

(config-if)# exit
# show cdp

Beklenen Sonuç: CDP genel bilgileri gösterilir

📝 Notlar

  • show cdp neighbors bağlı komşuları gösterir
  • cdp run CDP'yi etkinleştirir
  • no cdp enable belirli arayüzde CDP'yi devre dışı bırakır
  • CDP cihazları otomatik olarak keşfeder
  • CDP güvenlik riski olabilir, gerekli olmayan yerlerde devre dışı bırakılmalı

📌 Ders 23: DHCP Snooping

Cihaz Türü: Switch
Zorluk Seviyesi: ⭐⭐⭐ İleri

Adım 1: Konfigürasyon Moduna Girin

# configure terminal

Adım 2: DHCP Snooping'i Etkinleştir

(config)# ip dhcp snooping

Beklenen Sonuç: DHCP snooping etkinleştirilir

Adım 3: VLAN'larda DHCP Snooping'i Etkinleştir

(config)# ip dhcp snooping vlan 1,10,20

Beklenen Sonuç: Belirtilen VLAN'larda DHCP snooping etkinleştirilir

Adım 4: Arayüzü Güvenilir Olarak Ayarla

(config)# interface GigabitEthernet0/1
(config-if)# ip dhcp snooping trust

Beklenen Sonuç: Arayüz güvenilir DHCP sunucusu olarak ayarlanır

Adım 5: DHCP Snooping Durumunu Kontrol Et

(config-if)# exit
# show ip dhcp snooping

Beklenen Sonuç: DHCP snooping ayarları gösterilir

Adım 6: DHCP Bağlamalarını Görüntüle

# show ip dhcp binding

Beklenen Sonuç: DHCP tarafından atanan IP adresleri gösterilir

📝 Notlar

  • ip dhcp snooping DHCP snooping'i etkinleştirir
  • ip dhcp snooping vlan belirli VLAN'larda etkinleştirir
  • ip dhcp snooping trust arayüzü güvenilir yapar
  • DHCP snooping rogue DHCP sunucularını engeller
  • Güvenilir arayüzler DHCP sunucularına bağlanır

İleri Konular

📌 Ders 24: DHCP Sunucusu Konfigürasyonu

Cihaz Türü: Router
Zorluk Seviyesi: ⭐⭐⭐ İleri

Adım 1: Konfigürasyon Moduna Girin

# configure terminal

Adım 2: DHCP Havuzu Oluştur

(config)# ip dhcp pool OFFICE

Beklenen Sonuç: Komut satırı (dhcp-config)# olur

Adım 3: Ağ Tanımla

(dhcp-config)# network 192.168.1.0 255.255.255.0

Beklenen Sonuç: DHCP havuzunun ağı tanımlanır

Adım 4: Varsayılan Ağ Geçidini Ayarla

(dhcp-config)# default-router 192.168.1.1

Beklenen Sonuç: Varsayılan ağ geçidi ayarlanır

Adım 5: DNS Sunucusu Ekle

(dhcp-config)# dns-server 8.8.8.8 8.8.4.4

Beklenen Sonuç: DNS sunucuları eklenir

Adım 6: Kira Süresi Ayarla

(dhcp-config)# lease 7

Beklenen Sonuç: Kira süresi 7 gün olur

Adım 7: Alan Adı Ayarla

(dhcp-config)# domain-name example.com

Beklenen Sonuç: Alan adı ayarlanır

Adım 8: Hariç Tutulan Adresleri Ayarla

(dhcp-config)# exit
(config)# ip dhcp excluded-address 192.168.1.1 192.168.1.10

Beklenen Sonuç: 1-10 adresleri DHCP'den hariç tutulur

Adım 9: DHCP Havuzunu Kontrol Et

(config)# exit
# show ip dhcp pool

Beklenen Sonuç: DHCP havuzu bilgileri gösterilir

📝 Notlar

  • ip dhcp pool DHCP havuzu oluşturur
  • network havuzun ağını tanımlar
  • default-router varsayılan ağ geçidini ayarlar
  • dns-server DNS sunucularını ayarlar
  • lease kira süresini belirler
  • ip dhcp excluded-address adresleri hariç tutar

📌 Ders 25: EtherChannel Konfigürasyonu

Cihaz Türü: Switch
Zorluk Seviyesi: ⭐⭐⭐⭐ Çok İleri

Ön Koşullar

  • En az 2 switch ağa bağlı olmalı
  • Aralarında en az 2 bağlantı olmalı

Adım 1: Konfigürasyon Moduna Girin

# configure terminal

Adım 2: İlk Arayüzü Seç

(config)# interface FastEthernet0/1

Adım 3: Channel Group Ekle

(config-if)# channel-group 1 mode active

Beklenen Sonuç: Arayüz channel group 1'e eklenir

Adım 4: İkinci Arayüzü Seç

(config-if)# exit
(config)# interface FastEthernet0/2

Adım 5: Aynı Channel Group'a Ekle

(config-if)# channel-group 1 mode active

Adım 6: EtherChannel Durumunu Kontrol Et

(config-if)# exit
# show etherchannel summary

Beklenen Sonuç: EtherChannel bilgileri gösterilir

Adım 7: Port Channel Arayüzünü Yapılandır

# configure terminal
(config)# interface Port-channel 1
(config-if)# switchport mode trunk
(config-if)# switchport trunk allowed vlan 1,10,20

📝 Notlar

  • channel-group arayüzleri EtherChannel'a ekler
  • mode active LACP aktif modunu kullanır
  • mode on statik EtherChannel kullanır
  • Port-channel arayüzü mantıksal bağlantıyı temsil eder
  • EtherChannel bant genişliğini artırır

📌 Ders 26: QoS (Quality of Service) Konfigürasyonu

Cihaz Türü: Switch
Zorluk Seviyesi: ⭐⭐⭐⭐ Çok İleri

Adım 1: Konfigürasyon Moduna Girin

# configure terminal

Adım 2: MLS QoS'u Etkinleştir

(config)# mls qos

Beklenen Sonuç: QoS etkinleştirilir

Adım 3: Arayüze Girin

(config)# interface FastEthernet0/1

Adım 4: QoS Güven Durumunu Ayarla

(config-if)# mls qos trust cos

Beklenen Sonuç: Arayüz CoS değerlerine güvenir

Adım 5: Varsayılan CoS Değeri Ayarla

(config-if)# mls qos cos 3

Beklenen Sonuç: Varsayılan CoS değeri 3 olur

Adım 6: QoS Durumunu Kontrol Et

(config-if)# exit
# show mls qos

Beklenen Sonuç: QoS ayarları gösterilir

📝 Notlar

  • mls qos QoS'u etkinleştirir
  • mls qos trust arayüzün güven durumunu ayarlar
  • mls qos cos varsayılan CoS değerini ayarlar
  • CoS değerleri 0-7 arasında değişir
  • QoS trafik önceliğini belirler

📌 Ders 27: IPv6 Konfigürasyonu

Cihaz Türü: Router
Zorluk Seviyesi: ⭐⭐⭐⭐ Çok İleri

Adım 1: Konfigürasyon Moduna Girin

# configure terminal

Adım 2: IPv6 Yönlendirmesini Etkinleştir

(config)# ipv6 unicast-routing

Beklenen Sonuç: IPv6 yönlendirmesi etkinleştirilir

Adım 3: Arayüze Girin

(config)# interface FastEthernet0/0

Adım 4: IPv6 Adresi Ata

(config-if)# ipv6 address 2001:db8::1/64

Beklenen Sonuç: IPv6 adresi atanır

Adım 5: Arayüzü Etkinleştir

(config-if)# no shutdown

Adım 6: IPv6 Statik Rota Ekle

(config-if)# exit
(config)# ipv6 route 2001:db8:2::/64 2001:db8::2

Beklenen Sonuç: IPv6 rota eklenir

Adım 7: IPv6 Yönlendirme Tablosunu Kontrol Et

(config)# exit
# show ipv6 route

Beklenen Sonuç: IPv6 rotaları gösterilir

Adım 8: IPv6 Arayüzlerini Kontrol Et

# show ipv6 interface brief

Beklenen Sonuç: IPv6 arayüzleri gösterilir

📝 Notlar

  • ipv6 unicast-routing IPv6 yönlendirmesini etkinleştirir
  • ipv6 address IPv6 adresi atar
  • ipv6 route IPv6 statik rota ekler
  • IPv6 adresleri 128 bit uzunluğundadır
  • CIDR notasyonu IPv6'da da kullanılır

📌 Ders 28: Sistem Yönetimi ve Bakım

Cihaz Türü: Switch veya Router
Zorluk Seviyesi: ⭐⭐⭐ İleri

Adım 1: Ayrıcalıklı Moda Girin

> enable

Adım 2: Cihaz Envanterini Görüntüle

# show inventory

Beklenen Sonuç: Donanım envanteri gösterilir

Adım 3: Ortam Durumunu Kontrol Et

# show environment

Beklenen Sonuç: Sıcaklık, fan, güç kaynağı bilgileri gösterilir

Adım 4: Bellek Kullanımını Kontrol Et

# show memory

Beklenen Sonuç: Bellek istatistikleri gösterilir

Adım 5: İşlemci Kullanımını Kontrol Et

# show processes

Beklenen Sonuç: CPU işlemleri gösterilir

Adım 6: Konfigürasyon Moduna Girin

# configure terminal

Adım 7: Sistem MTU'sunu Ayarla

(config)# system mtu 1500

Beklenen Sonuç: Sistem MTU'su ayarlanır

Adım 8: Cihazı Yeniden Başlat

(config)# exit
# reload

Beklenen Sonuç: Cihaz yeniden başlatılır

📝 Notlar

  • show inventory donanım bilgisini gösterir
  • show environment sistem durumunu gösterir
  • show memory bellek kullanımını gösterir
  • show processes CPU kullanımını gösterir
  • reload cihazı yeniden başlatır
  • Yeniden başlatmadan önce konfigürasyonu kaydedin

📌 Ders 29: Komut Takma Adları ve Makrolar

Cihaz Türü: Switch veya Router
Zorluk Seviyesi: ⭐⭐⭐ İleri

Adım 1: Konfigürasyon Moduna Girin

# configure terminal

Adım 2: Komut Takma Adı Oluştur

(config)# alias exec si show interfaces

Beklenen Sonuç: "si" komutu "show interfaces" için takma ad olur

Adım 3: Başka Takma Ad Oluştur

(config)# alias exec sr show running-config

Adım 4: Takma Adları Kontrol Et

(config)# exit
# show alias

Beklenen Sonuç: Oluşturulan takma adlar gösterilir

Adım 5: Takma Adı Kullan

# si

Beklenen Sonuç: "show interfaces" komutu çalışır

Adım 6: Makro Tanımla

# configure terminal
(config)# macro name SHOW-ALL
(config)# show interfaces
(config)# show ip route
(config)# show vlan
(config)# exit

📝 Notlar

  • alias exec komut takma adı oluşturur
  • Takma adlar yazım hızını artırır
  • macro name makro tanımlar
  • Makrolar birden fazla komutu bir arada çalıştırır
  • show alias tüm takma adları gösterir

📌 Ders 30: Erişim Kontrol Listeleri (ACL)

Cihaz Türü: Router Zorluk Seviyesi: ⭐⭐⭐ İleri

Adım 1: Ayrıcalıklı Moda Girin

> enable

Adım 2: Konfigürasyon Moduna Girin

# configure terminal

Adım 3: Standart Access-List Oluşturun

(config)# access-list 1 deny host 192.168.1.10
(config)# access-list 1 permit any

Beklenen Sonuç: PC-1 (192.168.1.10) trafiğini engelleyen, diğer tüm trafiğe izin veren ACL oluşturulur

Adım 4: ACL'i Arayüze Uygulayın

(config)# interface gi0/0
(config-if)# ip access-group 1 out

Beklenen Sonuç: ACL 1, Gi0/0 arayüzünde outgoing yönde uygulanır

Adım 5: ACL'i Görüntüleyin

(config-if)# exit
# show access-lists

Beklenen Sonuç: Oluşturulan ACL kuralları listelenir

Adım 6: Konfigürasyonu Kaydet

# write memory

📝 Notlar

  • Standart ACL'ler (1-99) yalnızca kaynak IP'ye göre filtreleme yapar
  • Extended ACL'ler (100-199) kaynak/hedef IP, port ve protokole göre filtreleme yapar
  • access-list komutu global konfigürasyon modunda çalışır
  • ip access-group komutu interface konfigürasyon modunda çalışır
  • ACL'ler sıralı olarak işlenir; ilk eşleşen kural uygulanır
  • Her ACL'in sonunda permit any veya deny any ile bitmesi önerilir
  • show access-lists tüm ACL'leri gösterir
  • Named ACL için ip access-list standard <isim> kullanılır

🎯 Pratik Senaryolar

Senaryo 1: Temel Ağ Kurulumu

Hedef: 2 switch ve 1 router ile basit bir ağ kurmak

Adımlar:

  1. Her cihaza hostname atayın
  2. Arayüzlere IP adresleri atayın
  3. Statik rotalar ekleyin
  4. Ping ile bağlantıyı test edin

Beklenen Sonuç: Tüm cihazlar birbirine ping atabilir


Senaryo 2: VLAN Segmentasyonu

Hedef: 3 VLAN oluşturup arayüzleri atamak

Adımlar:

  1. VLAN 10, 20, 30 oluşturun
  2. Her VLAN'a ad verin
  3. Arayüzleri VLAN'lara atayın
  4. Trunk port yapılandırın
  5. VLAN durumunu kontrol edin

Beklenen Sonuç: VLAN'lar düzgün şekilde yapılandırılır


Senaryo 3: Güvenli Uzaktan Erişim

Hedef: SSH üzerinden güvenli erişim sağlamak

Adımlar:

  1. RSA anahtarları oluşturun
  2. SSH v2'yi etkinleştirin
  3. Yerel kullanıcı oluşturun
  4. VTY hatlarını yapılandırın
  5. SSH bağlantısını test edin

Beklenen Sonuç: SSH üzerinden güvenli bağlantı sağlanır


Senaryo 4: Dinamik Yönlendirme

Hedef: OSPF yönlendirmesini yapılandırmak

Adımlar:

  1. OSPF'i etkinleştirin
  2. Router ID'sini ayarlayın
  3. Ağları OSPF'e ekleyin
  4. Pasif arayüzleri ayarlayın
  5. Yönlendirme tablosunu kontrol edin

Beklenen Sonuç: OSPF rotaları otomatik olarak öğrenilir


Senaryo 5: Kablosuz Ağ Kurulumu

Hedef: WLC ve AP ile kablosuz ağ kurmak

Adımlar:

  1. WLC'de WLAN oluşturun
  2. WPA2 güvenliğini ayarlayın
  3. RF kanalını belirleyin
  4. AP'leri bağlayın
  5. Kablosuz durumunu kontrol edin

Beklenen Sonuç: Kablosuz ağ aktif ve erişilebilir


📁 Örnek Projeler

Network Simulator, farklı zorluk seviyelerinde 40 hazır örnek proje ile birlikte gelir. Her proje önceden yapılandırılmış cihazlar ve bağlantılarla birlikte yüklenir.

# Proje Etiket Seviye Açıklama
1 Basit Ağ + Parolalar TEMEL ⭐ Başlangıç Temel ağ güvenliği için console, VTY ve enable parolaları
2 1 Switch VLAN VLAN ⭐ Başlangıç Tek switch üzerinde VLAN 10 ve 20 ile iki PC erişim portu
3 2 Switch Trunk + VTP TRUNK/VTP ⭐⭐ Orta İki switch arası trunk bağlantısı ve VTP ile VLAN yayılımı
4 ROAS (Router-on-a-Stick) ROAS ⭐⭐ Orta Tek trunk interface üzerinden inter-VLAN routing
5 Legacy Inter-VLAN Routing LEGACY ROUTING ⭐⭐ Orta Router iki fiziksel interface ile VLAN'lara bağlanır
6 Port-Security GÜVENLİK ⭐⭐ Orta Switch portunda MAC adres tabanlı güvenlik kısıtlaması
7 Inter-VLAN Routing (L3 Switch) L3 ROUTING ⭐⭐⭐ İleri L3 switch üzerinde dört VLAN arası routing
8 Static Routing Lab ROUTING ⭐⭐⭐ İleri İki router arası statik yönlendirme
9 EtherChannel Lab ETHERCHANNEL ⭐⭐⭐ İleri LACP ile birden fazla link tek bir mantıksal bağlantıda
10 STP Redundant Links STP ⭐⭐⭐ İleri Rapid-PVST redundant linklerde loop önleme
11 STP Triangle Topology STP ⭐⭐⭐ İleri Üç switch triangle topolojisinde STP
12 Campus Network CAMPUS ⭐⭐⭐ İleri Core router ile iki access switch arası routing
13 Kablosuz Ağ (WiFi) WiFi ⭐⭐ Orta Router access point mode ile kablosuz istemci bağlantısı
14 IoT WiFi Laboratuvarı IoT ⭐⭐ Orta Üç IoT cihazı ve PC açık WiFi ağına bağlanır
15 Sera Krokisi (Akıllı Tarım) ÇEVRE ⭐⭐ Orta Dört çevresel sensör WPA2 güvenli WiFi ile sera izleme
16 Router SSH (1 PC + 1 Router) SSH ⭐ Başlangıç PC üzerinden router'a SSH ile güvenli bağlantı
17 Router DHCP (2 PC + 1 Switch + 1 Router) DHCP ⭐ Başlangıç Router DHCP havuzu üzerinden iki PC'ye otomatik IP
18 Firewall Temel (ICMP Bloke) FIREWALL ⭐ Başlangıç ICMP engellenmiş, diğer tüm trafiğe izin verilmiş firewall
19 MAC Tablo Öğrenme MAC ⭐ Başlangıç Switch MAC adres tablosu öğrenme özelliği
20 DNS ve HTTP Test DNS/HTTP ⭐⭐ Orta DNS name resolution ve HTTP web erişimi testi
21 ARP ve MAC Tablo Çalışması MAC ⭐ Başlangıç ARP ve MAC adres tablosu arasındaki ilişki
22 IP Yapılandırma Laboratuvarı IP ⭐ Başlangıç IP yapılandırmasının ağ bağlantısı üzerindeki etkisi
23 DHCP Dağıtım Senaryosu DHCP ⭐⭐ Orta DHCP otomatik IP dağıtımı vs manuel yapılandırma
24 2 Switch Trunk Uygulaması TRUNK ⭐⭐ Orta İki switch trunk bağlantısı ile VLAN trafiği
25 Native VLAN Yapılandırması NATIVE ⭐ Başlangıç İki switch arası native VLAN 99 trunk bağlantısı
26 STP 3 Switch PVST STP ⭐⭐⭐ İleri PVST ile her VLAN için farklı root bridge yük dengelemesi
27 2 L3 Switch VLAN (AG1/AG2) L3 VLAN ⭐⭐⭐ İleri İki L3 switch SVI gateway ile VLAN'lar arası routing
28 L3 Switch Statik Yönlendirme STATIC ROUTING ⭐⭐⭐ İleri Multilayer switch'ler ve router statik rotalar
29 RIP Dinamik Yönlendirme RIP ROUTING ⭐⭐⭐ İleri RIP dinamik yönlendirme protokolü ile otomatik route öğrenimi
30 ACL Standard ACL ⭐⭐ Orta Standard ACL ile temel erişim kontrolü
31 ACL Extended ACL ⭐⭐⭐ İleri Extended ACL ile protokol/port bazlı filtreleme
32 NAT Static NAT ⭐⭐ Orta Static NAT ile birebir adres eşlemesi
33 NAT Dynamic NAT ⭐⭐⭐ İleri NAT havuzu ile dinamik çeviri
34 NAT PAT NAT ⭐⭐⭐ İleri PAT (NAT overload) ile çoktan-bire çeviri
35 HSRP Redundancy HSRP ⭐⭐⭐ İleri Varsayılan ağ geçidi yedekliliği için HSRP
36 OSPF Multi-Area OSPF ⭐⭐⭐ İleri Area 0 ve Area 10 ile çok alanlı OSPF
37 OSPF Multi-Area OSPF ⭐⭐⭐ İleri ABR üzerinden farklı OSPF alanlarının omurgaya bağlanması
38 EIGRP Basic EIGRP ⭐⭐⭐ İleri Temel EIGRP komutları ile dinamik yönlendirme
39 IPv6 Gelişmiş Lab (DHCPv6 & OSPFv3) IPv6 ⭐⭐⭐ İleri IPv6 adresleme, DHCPv6 havuzları ve OSPFv3
40 Tüm Servisler Laboratuvarı SERVİSLER ⭐⭐ Orta DNS, HTTP, DHCP, FTP, MAIL, NTP servislerinin bir arada bulunduğu lab

Seviyelere Göre Dağılım

  • ⭐ Başlangıç: Temel ağ, parolalar, VLAN, SSH, DHCP, firewall, MAC, ARP, IP, native VLAN
  • ⭐⭐ Orta: Trunk, VTP, ROAS, inter-VLAN, port-security, WiFi, IoT, DNS/HTTP, DHCP, ACL, NAT, servisler
  • ⭐⭐⭐ İleri: L3 routing, static routing, EtherChannel, STP, campus, PVST, OSPF, EIGRP, IPv6, HSRP, extended ACL, NAT/PAT

📚 Hızlı Referans Tablosu

Sık Kullanılan Komutlar

Komut Açıklama Mod
enable Ayrıcalıklı moda gir User
configure terminal Konfigürasyon moduna gir Privileged
exit Moddan çık Tüm
show running-config Aktif konfigürasyonu göster Privileged
write memory Konfigürasyonu kaydet Privileged
ping <host> Bağlantı testi Privileged
interface <name> Arayüze gir Config
ip address <ip> <mask> IP adresi ata Interface
no shutdown Arayüzü etkinleştir Interface
vlan <id> VLAN oluştur Config
show vlan VLAN'ları göster Privileged

🔍 Sorun Giderme İpuçları

Komut Çalışmıyor

  • Doğru modda olduğunuzu kontrol edin
  • ? ile komut sözdizimini kontrol edin
  • Yazım hatalarını kontrol edin

Bağlantı Sorunu

  • Arayüzlerin no shutdown olduğunu kontrol edin
  • IP adreslerini kontrol edin
  • Yönlendirme tablosunu kontrol edin
  • Ping ile bağlantıyı test edin

Konfigürasyon Kayboldu

  • write memory ile konfigürasyonu kaydedin
  • show startup-config ile başlangıç konfigürasyonunu kontrol edin
  • Cihazı yeniden başlatmadan önce kaydedin

Performans Sorunu

  • show processes ile CPU kullanımını kontrol edin
  • show memory ile bellek kullanımını kontrol edin
  • Gereksiz hata ayıklamayı devre dışı bırakın

📖 Ek Kaynaklar


💡 İpuçları ve Püf Noktaları

  1. Tab Tamamlama: Komutları hızlı yazabilmek için TAB tuşunu kullanın
  2. Komut Geçmişi: Önceki komutlara erişmek için yukarı ok tuşunu kullanın
  3. Kısayollar: Sık kullanılan komutlar için takma adlar oluşturun
  4. Yardım Sistemi: Bilinmeyen komutlar için ? kullanın
  5. Konfigürasyon Yedekleme: Önemli değişikliklerden önce konfigürasyonu kaydedin

Proje 1: Basit Ağ + Parolalar

Hedef: Switch üzerinde console, VTY ve enable parolalarını yapılandırmak ve doğrulamak.

Cihazlar: 1 Switch (SW1), 2 PC (PC-1, PC-2)

Bağlantılar: PC-1 Eth0 → SW1 Fa0/1 (Straight), PC-2 COM1 → SW1 Console (Console)

Adımlar:

  1. SW1 terminaline girin: enable, configure terminal
  2. Parolaları ayarlayın: enable secret class, enable password paswd, service password-encryption
  3. Console hattını yapılandırın: line con 0, password console, login, logging synchronous
  4. VTY hattını yapılandırın: line vty 0 4, password vty123, login, transport input telnet ssh
  5. VLAN 10 oluşturun: vlan 10, name VLAN10
  6. SVI arayüzünü yapılandırın: interface vlan 10, ip address 192.168.10.150 255.255.255.0, no shutdown
  7. PC-1 portunu VLAN 10'a atayın: interface fa0/1, switchport mode access, switchport access vlan 10
  8. PC-1'e IP 192.168.10.10/24 verin, gateway 192.168.10.150

Test: PC-2 Console terminalinden SW1'e bağlanın; PC-1 CMD'den telnet 192.168.10.150 (şifre: vty123), enable şifresi: class/paswd

Beklenen Sonuç: Switch'e konsol ve telnet üzerinden parolalarla erişilebilir.


Proje 2: 1 Switch VLAN

Hedef: Tek switch üzerinde VLAN 10 ve 20 oluşturarak PC'leri farklı broadcast domain'lerine ayırmak.

Cihazlar: 1 Switch (SW1), 2 PC (PC-1, PC-2)

Bağlantılar: PC-1 Eth0 → SW1 Fa0/1, PC-2 Eth0 → SW1 Fa0/2

Adımlar:

  1. SW1 terminaline girin: enable, configure terminal
  2. VLAN 10 oluşturun: vlan 10, name VLAN10
  3. VLAN 20 oluşturun: vlan 20, name VLAN20
  4. Fa0/1'i VLAN 10'a atayın: interface fa0/1, switchport mode access, switchport access vlan 10
  5. Fa0/2'yi VLAN 20'ye atayın: interface fa0/2, switchport mode access, switchport access vlan 20
  6. PC-1: IP 192.168.10.10/24, VLAN 10; PC-2: IP 192.168.20.10/24, VLAN 20

Test: show vlan brief, show interfaces status, PC-1'den PC-2'ye ping

Beklenen Sonuç: PC'ler farklı VLAN'larda olduğu için birbirine ping atamaz.


Proje 3: 2 Switch Trunk + VTP

Hedef: İki switch arasında VTP kullanarak VLAN bilgilerinin otomatik yayılımını sağlamak.

Cihazlar: 2 Switch (SW1, SW2), 1 PC (PC-1)

Bağlantılar: SW1 Gi0/1 → SW2 Gi0/1 (Crossover), PC-1 Eth0 → SW2 Fa0/1

Adımlar:

  1. SW1: vtp mode server, vtp domain LAB
  2. SW2: vtp mode client, vtp domain LAB
  3. SW1 Gi0/1 trunk yapın: interface gi0/1, switchport mode trunk
  4. SW2 Gi0/1 trunk yapın: interface gi0/1, switchport mode trunk
  5. SW1'de VLAN 10 ve 20 oluşturun → SW2'ye otomatik yayılır
  6. SW2 Fa0/1'i VLAN 10'a atayın: interface fa0/1, switchport mode access, switchport access vlan 10
  7. PC-1: IP 192.168.10.10/24, VLAN 10

Test: show vlan brief (her iki switch'te), show interfaces trunk

Beklenen Sonuç: SW1'de oluşturulan VLAN'lar VTP sayesinde SW2'de otomatik görünür.


Proje 4: ROAS (Router-on-a-Stick)

Hedef: Router-on-a-Stick kullanarak tek trunk interface üzerinden inter-VLAN routing sağlamak.

Cihazlar: 1 Switch (SW1), 1 Router (R1), 2 PC (PC-1, PC-2)

Bağlantılar: PC-1 Eth0 → SW1 Fa0/1, PC-2 Eth0 → SW1 Fa0/2, SW1 Gi0/1 → R1 Gi0/0 (Crossover)

Adımlar:

  1. SW1'de VLAN 10 ve 20 oluşturun; Fa0/1 → VLAN 10, Fa0/2 → VLAN 20
  2. SW1 Gi0/1 trunk yapın: switchport trunk encapsulation dot1q, switchport mode trunk
  3. R1'de: interface gi0/0, no shutdown
  4. Subinterface Gi0/0.10: encapsulation dot1q 10, ip address 192.168.10.1 255.255.255.0
  5. Subinterface Gi0/0.20: encapsulation dot1q 20, ip address 192.168.20.1 255.255.255.0
  6. PC-1: IP 192.168.10.10/24, GW 192.168.10.1; PC-2: IP 192.168.20.10/24, GW 192.168.20.1

Test: PC-1 > ping 192.168.20.10

Beklenen Sonuç: Farklı VLAN'lardaki PC'ler birbirine ping atabilir.


Proje 5: Legacy Inter-VLAN Routing

Hedef: Router üzerinde iki fiziksel interface kullanarak VLAN'lar arası routing sağlamak.

Cihazlar: 1 Switch (SW1), 1 Router (R1), 2 PC (PC-1, PC-2)

Bağlantılar: PC-1 Eth0 → SW1 Fa0/2, PC-2 Eth0 → SW1 Fa0/12, R1 Gi0/1 → SW1 Fa0/11 (Crossover), R1 Gi0/0 → SW1 Fa0/1 (Crossover)

Adımlar:

  1. SW1: VLAN 10 (Fa0/2, Fa0/11), VLAN 20 (Fa0/12, Fa0/1) oluşturun
  2. R1 Gi0/1: ip address 192.168.0.1 255.255.255.0, no shutdown
  3. R1 Gi0/0: ip address 192.168.1.1 255.255.255.0, no shutdown
  4. PC-1: IP 192.168.0.2/24, GW 192.168.0.1; PC-2: IP 192.168.1.2/24, GW 192.168.1.1

Test: PC-1 > ping 192.168.1.2

Beklenen Sonuç: Router iki farklı fiziksel arayüz üzerinden VLAN'lar arası iletişimi sağlar.


Proje 6: Port-Security

Hedef: Switch portunda MAC adres tabanlı güvenlik kısıtlaması yapılandırmak.

Cihazlar: 1 Switch (SW1), 1 PC (PC-1)

Bağlantılar: PC-1 Eth0 → SW1 Fa0/3

Adımlar:

  1. interface fa0/3, switchport mode access
  2. switchport port-security, switchport port-security maximum 1
  3. switchport port-security violation shutdown
  4. switchport port-security mac-address sticky
  5. PC-1: IP 192.168.1.10/24

Test: show port-security interface fa0/3, show port-security address

Beklenen Sonuç: Port sadece öğrendiği MAC adresine izin verir; başka MAC bağlanırsa port shutdown olur.


Proje 7: Inter-VLAN Routing (L3 Switch)

Hedef: L3 switch üzerinde SVI interface'leri ile dört VLAN arası routing sağlamak.

Cihazlar: 1 L3 Switch (L3SW1), 4 PC (PC-1, PC-2, PC-3, PC-4)

Bağlantılar: PC-1→Gi1/0/1, PC-2→Gi1/0/2, PC-3→Gi1/0/3, PC-4→Gi1/0/4

Adımlar:

  1. L3SW1: ip routing
  2. VLAN 10, 20, 30, 40 oluşturun
  3. SVI'ları yapılandırın: interface vlan 10, ip address 192.168.10.1 255.255.255.0 (benzer şekilde 20/30/40)
  4. Portları atayın: interface gi1/0/1, switchport mode access, switchport access vlan 10
  5. PC'ler: IP 192.168.x.10/24, GW 192.168.x.1

Test: show ip route, tüm PC'ler arası ping

Beklenen Sonuç: Tüm PC'ler birbirine ping atabilir.


Proje 8: Static Routing Lab

Hedef: İki router arasında statik yönlendirme ile farklı subnetler arası iletişim sağlamak.

Cihazlar: 2 Router (R1, R2), 2 Switch, 2 PC

Bağlantılar: PC-1→SW1→R1-Gi0/0, R1-Gi0/1→R2-Gi0/0, R2-Gi0/1→SW2→PC-2

Adımlar:

  1. R1 Gi0/0: ip address 192.168.1.1 255.255.255.0; R1 Gi0/1: ip address 192.168.10.1 255.255.255.0
  2. R2 Gi0/0: ip address 192.168.1.2 255.255.255.0; R2 Gi0/1: ip address 192.168.20.1 255.255.255.0
  3. R1: ip route 192.168.20.0 255.255.255.0 192.168.1.2
  4. R2: ip route 192.168.10.0 255.255.255.0 192.168.1.1
  5. PC-1: IP 192.168.10.10/24, GW 192.168.10.1; PC-2: IP 192.168.20.10/24, GW 192.168.20.1

Test: PC-1 > ping 192.168.20.10, show ip route

Beklenen Sonuç: İki farklı ağdaki PC'ler statik rotalar sayesinde birbirine ping atabilir.


Proje 9: EtherChannel Lab

Hedef: LACP ile birden fazla linki tek bir mantıksal bağlantıda birleştirerek bant genişliğini artırmak.

Cihazlar: 2 Switch (SW1, SW2), 2 PC (PC-1, PC-2)

Bağlantılar: PC-1→SW1 Fa0/1, PC-2→SW2 Fa0/1, SW1 Gi0/1-2 → SW2 Gi0/1-2 (Crossover)

Adımlar:

  1. Her switch'te VLAN 10 oluşturun
  2. SW1: interface range gi0/1-2, channel-group 1 mode active
  3. SW1: interface port-channel 1, switchport mode trunk
  4. SW2'de aynı EtherChannel konfigürasyonu
  5. PC-1: IP 192.168.10.10/24; PC-2: IP 192.168.10.11/24

Test: show etherchannel summary, PC-1 > ping 192.168.10.11

Beklenen Sonuç: İki switch arasında LACP EtherChannel aktif, PC'ler birbirine ping atabilir.


Proje 10: STP Redundant Links

Hedef: Rapid-PVST kullanarak redundant linklerde loop önlemek.

Cihazlar: 2 Switch (SW1, SW2), 2 PC (PC-1, PC-2)

Bağlantılar: PC-1→SW1 Fa0/1, PC-2→SW2 Fa0/1, SW1 Gi0/1-2 → SW2 Gi0/1-2 (Crossover)

Adımlar:

  1. SW1: spanning-tree mode rapid-pvst, spanning-tree vlan 10 priority 28672 (root bridge)
  2. SW2: spanning-tree mode rapid-pvst
  3. Her switch'te VLAN 10 oluşturun, trunk portları yapılandırın
  4. PC-1: IP 192.168.10.10/24; PC-2: IP 192.168.10.11/24

Test: show spanning-tree (Gi0/2 BLK olmalı), kabloyu çekip Gi0/2'nin devralmasını gözlemleyin

Beklenen Sonuç: STP bir portu bloke eder, loop önlenir, redundant bağlantı hazır bekler.


Proje 11: STP Triangle Topology

Hedef: Üç switch üçgen topolojisinde STP'nin loop önleme davranışını gözlemlemek.

Cihazlar: 3 Switch (SW1, SW2, SW3), 2 PC

Bağlantılar: SW1-Fa0/1↔SW3-Fa0/1, SW1-Fa0/2↔SW2-Fa0/1, SW2-Fa0/2↔SW3-Fa0/2 (üçgen bağlantı), PC-1→SW1 Fa0/24, PC-2→SW2 Fa0/24

Adımlar:

  1. SW2: spanning-tree mode rapid-pvst, priority 28672 (root)
  2. SW1/SW3: spanning-tree mode rapid-pvst, priority 32768
  3. Tüm trunk portları konfigüre edin
  4. PC'ler: IP 192.168.1.10/24 ve 192.168.1.11/24

Test: show spanning-tree (SW1 Fa0/1 bloke olmalı)

Beklenen Sonuç: Üçgen topolojide bir port STP tarafından bloke edilir, loop önlenir.


Proje 12: Campus Network

Hedef: Core router ile iki access switch arasında VLAN'lar arası routing sağlamak.

Cihazlar: 1 Router (CORE-R1), 2 Switch (ACC-SW1, ACC-SW2), 2 PC

Bağlantılar: PC-1→ACC-SW1, ACC-SW1 Gi0/1→CORE-R1 Gi0/0, CORE-R1 Gi0/1→ACC-SW2 Gi0/1, ACC-SW2→PC-2

Adımlar:

  1. CORE-R1 Gi0/0: ip address 192.168.10.1 255.255.255.0, Gi0/1: ip address 192.168.20.1 255.255.255.0
  2. ACC-SW1: VLAN 10 oluşturun, Fa0/1 access VLAN 10, Gi0/1 access VLAN 10
  3. ACC-SW2: VLAN 20 oluşturun, Fa0/1 access VLAN 20, Gi0/1 access VLAN 20
  4. PC-1: IP 192.168.10.10/24, GW 192.168.10.1; PC-2: IP 192.168.20.10/24, GW 192.168.20.1

Test: PC-1 > ping 192.168.20.10

Beklenen Sonuç: Campus ağda core router VLAN'lar arası routing sağlar.


Proje 13: Kablosuz Ağ (WiFi)

Hedef: Router AP modunda kablosuz ağ oluşturarak PC'lerin kablosuz bağlanmasını sağlamak.

Cihazlar: 1 Router (R1), 2 PC (PC-1, PC-2)

Bağlantılar: Kablosuz (WiFi) - R1 wlan0 AP mode, PC-1 ve PC-2 WiFi client

Adımlar:

  1. R1 wlan0: AP modu, SSID HomeWiFi, open security, IP 192.168.1.1/24
  2. R1 DHCP havuzu (wifi-pool): network 192.168.1.0/24, default-router 192.168.1.1
  3. PC-1: WiFi SSID HomeWiFi, IP 192.168.1.10/24 (statik)
  4. PC-2: WiFi SSID HomeWiFi, IP 192.168.1.11/24 (statik)

Test: PC-1 > ping 192.168.1.11, PC-1 > wget 192.168.1.1

Beklenen Sonuç: PC'ler kablosuz ağ üzerinden birbirine ve router'a erişebilir.


Proje 14: IoT WiFi Laboratuvarı

Hedef: IoT cihazlarını açık kablosuz ağa bağlayarak sensör verilerini izlemek.

Cihazlar: 1 Router (R1), 1 PC (PC-1), 3 IoT (IoT-Temp, IoT-Humidity, IoT-Motion)

Bağlantılar: Tüm cihazlar kablosuz (WiFi) - R1 AP mode, SSID IoT-Network, open security

Adımlar:

  1. R1: AP modu, SSID IoT-Network, DHCP havuzu 192.168.1.100-150
  2. PC-1 ve IoT cihazları: WiFi client, DHCP ile IP alır
  3. PC-1 gateway 192.168.1.1

Test: PC-1 > ping 192.168.1.1, PC-1 > wget http://iot-panel (IoT panelini görüntüle)

Beklenen Sonuç: IoT cihazları kablosuz ağa bağlanır, PC-1 IoT panelini görüntüleyebilir.


Proje 15: Sera Krokisi (Akıllı Tarım)

Hedef: WPA2 güvenli WiFi ile IoT sensörleri ve aktüatörlerle sera ortamını otomatik izlemek.

Cihazlar: 1 Router (R1-SERA), 1 PC (PC-1), 4 IoT sensör, 3 IoT aktüatör

Bağlantılar: Tüm cihazlar kablosuz (WiFi) - R1 AP mode, SSID GreenHouse-Network, WPA2 şifre: sera

Adımlar:

  1. R1: AP modu, SSID GreenHouse-Network, WPA2 şifre sera, DHCP 192.168.2.100-150
  2. PC-1: IP 192.168.2.10/24, GW 192.168.2.1
  3. IoT sensörler: 192.168.2.101-104 (sıcaklık, nem, ışık, hareket)
  4. IoT aktüatörler: 192.168.2.111-113 (ısıtıcı, soğutucu, lamba)
  5. Otomatik kurallar: sıcaklık >28°C soğutucu ON, <18°C ısıtıcı ON

Test: PC-1 > wget 192.168.2.1 (WiFi panel), wget http://iot-panel (IoT yönetim)

Beklenen Sonuç: Sensörler otomatik kurallarla aktüatörleri kontrol eder, sera ortamı izlenir.


Proje 16: Router SSH (1 PC + 1 Router)

Hedef: Router üzerinde SSH yapılandırarak güvenli uzaktan yönetim sağlamak.

Cihazlar: 1 Router (R1), 1 PC (PC-1)

Bağlantılar: PC-1 Eth0 → R1 Gi0/0 (Straight)

Adımlar:

  1. R1: hostname R1, ip domain-name lab.local
  2. crypto key generate rsa modulus 1024, ip ssh version 2
  3. username admin privilege 15 secret 1234, enable secret 123
  4. line vty 0 4, login local, transport input ssh
  5. interface gi0/0, ip address 192.168.1.150 255.255.255.0, no shutdown
  6. PC-1: IP 192.168.1.10/24, GW 192.168.1.150

Test: PC-1 CMD > ssh admin@192.168.1.150 (şifre: 1234), R1 > show ssh

Beklenen Sonuç: SSH ile router'a güvenli bağlantı sağlanır.


Proje 17: Router DHCP (2 PC + 1 Switch + 1 Router)

Hedef: Router DHCP sunucusu üzerinden PC'lere otomatik IP ataması yapmak.

Cihazlar: 1 Router (R1), 1 Switch (SW1), 2 PC (PC-1, PC-2)

Bağlantılar: PC-1→SW1 Fa0/1, PC-2→SW1 Fa0/2, SW1 Gi0/1→R1 Gi0/0 (Crossover)

Adımlar:

  1. R1 Gi0/0: ip address 192.168.10.1 255.255.255.0, no shutdown
  2. R1: ip dhcp pool LAN, network 192.168.10.0 255.255.255.0, default-router 192.168.10.1, dns-server 8.8.8.8
  3. SW1: switchport mode access tüm portlara
  4. PC-1 ve PC-2: IP mode DHCP

Test: PC-1 CMD > ipconfig /renew, R1 > show ip dhcp binding

Beklenen Sonuç: PC'ler DHCP'den 192.168.10.100+ aralığında IP alır.


Proje 18: Firewall Temel (ICMP Bloke)

Hedef: Firewall cihazında ICMP (ping) trafiğini engelleyip diğer tüm trafiğe izin vermek.

Cihazlar: 1 Firewall (FW-1), 2 PC (PC-1, PC-2)

Bağlantılar: PC-1 Eth0 → FW-1 Gi0/0, FW-1 Gi0/1 → PC-2 Eth0

Adımlar:

  1. FW-1 Kural 1 (ICMP Deny): source *, target *, protocol ICMP, action DENY
  2. FW-1 Kural 2 (ANY Allow): source *, target *, protocol ANY, action ALLOW
  3. PC-1: IP 192.168.1.10/24, GW 192.168.1.1; PC-2: IP 192.168.1.20/24, GW 192.168.1.1

Test: PC-1 > ping 192.168.1.20 (BAŞARISIZ), PC-1 > wget 192.168.1.20 (BAŞARILI)

Beklenen Sonuç: Ping engellenir, HTTP/HTTPS gibi diğer protokoller çalışır.


Proje 19: MAC Tablo Öğrenme

Hedef: Switch MAC adres tablosunun dinamik öğrenme özelliğini incelemek.

Cihazlar: 1 Switch (SW1), 1 Router (ROUTER-2), 2 PC (PC-1, PC-2)

Bağlantılar: PC-1 Eth0 → Switch Fa0/1, PC-2 Eth0 → Switch Fa0/2, Router Gi0/0 → Switch Fa0/3

Adımlar:

  1. PC-1: IP 192.168.1.10/24, MAC 00-e0-f7-01-a1-b1
  2. PC-2: IP 192.168.1.20/24, MAC 97-31-e5-97-a7-03
  3. Router: IP 192.168.1.254/24
  4. Switch: tüm portları access mode, VLAN 1

Test: Switch > show mac address-table, PC-1 > ping 192.168.1.20, ardından Switch > show mac address-table

Beklenen Sonuç: Switch önce MAC tablosunu öğrenir, ping sonrası MAC adreslerini tabloda görürsünüz.


Proje 20: DNS ve HTTP Test

Hedef: DNS name resolution ve HTTP web erişimini test etmek.

Cihazlar: 1 Switch (SWITCH-1), 1 Server (PC-DNS/HTTP-10.0.0.10), 1 Client (PC-CLIENT)

Bağlantılar: Server → Switch Fa0/1, Client → Switch Fa0/10, Router → Switch Fa0/11

Adımlar:

  1. Sunucuya DNS ve HTTP servisleri yapılandırın (192.168.1.10)
  2. a10.com domain'ini sunucu IP'sine çözümleyecek DNS kaydı ekleyin
  3. Client PC: IP 192.168.1.100/24, DNS 192.168.1.10

Test: Client > wget 192.168.1.10, Client > wget a10.com, Client > nslookup a10.com

Beklenen Sonuç: HTTP web sayfasına erişilir, DNS isim çözümlemesi başarılı olur.


Proje 21: ARP ve MAC Tablo Çalışması

Hedef: ARP ve MAC adres tablosu arasındaki ilişkiyi incelemek.

Cihazlar: 1 Switch (SWITCH-1), 2 PC (PC-1, PC-2)

Bağlantılar: PC-1 → Switch Fa0/1, PC-2 → Switch Fa0/2

Adımlar:

  1. PC-1: IP 192.168.1.10/24; PC-2: IP 192.168.1.20/24
  2. Switch: tüm portlar access mode VLAN 1

Test: PC-1 > arp -a (ping öncesi), PC-1 > ping 192.168.1.20, PC-1 > arp -a (ping sonrası), Switch > show mac address-table

Beklenen Sonuç: Ping öncesi ARP boştur; ping sonrası ARP tablosunda hedef IP-MAC eşleşmesi görülür. Switch MAC tablosunda her iki port için MAC kaydı oluşur.


Proje 22: IP Yapılandırma Laboratuvarı

Hedef: IP yapılandırmasının ağ bağlantısı üzerindeki etkisini incelemek.

Cihazlar: 1 Switch (SWITCH), 2 PC (PC1, PC2), 1 PC (PC3)

Bağlantılar: PC1→Switch Fa0/1, PC2→Switch Fa0/2, PC3→Switch Fa0/3

Adımlar:

  1. PC1: IP 192.168.1.10/24
  2. PC2: IP 192.168.1.20/24
  3. PC3: IP 192.168.2.30/24 (farklı subnet)
  4. Switch: tüm portlar access VLAN 1

Test: PC1 > ping 192.168.1.20 (BAŞARILI), PC1 > ping 192.168.2.30 (BAŞARISIZ)

Beklenen Sonuç: Aynı subnet'teki PC'ler haberleşir, farklı subnet'teki PC'ye erişilemez (router olmadan).


Proje 23: DHCP Dağıtım Senaryosu

Hedef: DHCP otomatik IP dağıtımı ile manuel yapılandırmayı karşılaştırmak.

Cihazlar: 1 Router (DHCP server), 1 Switch, 3 PC (PC1, PC2, PC3)

Bağlantılar: PC1→Switch Fa0/1, PC2→Switch Fa0/2, PC3→Switch Fa0/3, Switch Gi0/1→Router Gi0/0

Adımlar:

  1. Router: DHCP havuzu yapılandırın (192.168.10.100-200 aralığı)
  2. PC1 ve PC2: IP mode DHCP
  3. PC3: IP 192.168.10.50/24 (manuel statik)
  4. Switch: tüm portlar access mode

Test: PC1 > ipconfig /renew, PC2 > ipconfig /renew, Router > show ip dhcp binding

Beklenen Sonuç: PC1 ve PC2 otomatik IP alır, PC3 statik IP ile çalışır. DHCP binding tablosunda atanan IP'ler görülür.


Proje 24: 2 Switch Trunk Uygulaması

Hedef: İki switch arasında trunk bağlantısı ile VLAN trafiğini taşımak.

Cihazlar: 2 Switch (SW-1, SW-2), 2 PC (PC-1, PC-2)

Bağlantılar: PC-1→SW-1 Fa0/1, PC-2→SW-2 Fa0/1, SW-1 Gi0/1→SW-2 Gi0/1 (Crossover)

Adımlar:

  1. Her iki switch'te de VLAN 100 ve VLAN 200 oluşturun
  2. SW-1 Fa0/1: switchport mode access, switchport access vlan 100
  3. SW-2 Fa0/1: switchport mode access, switchport access vlan 200
  4. Her iki switch'te Gi0/1: switchport mode trunk
  5. PC-1: IP 192.168.100.10/24, VLAN 100; PC-2: IP 192.168.200.10/24, VLAN 200

Test: show vlan brief, show interfaces trunk

Beklenen Sonuç: Trunk bağlantısı üzerinden VLAN 100 ve 200 trafiği geçer, PC'ler farklı VLAN'da olduğu için ping başarısız olur.


Proje 25: Native VLAN Yapılandırması

Hedef: İki switch arasında native VLAN 99 trunk bağlantısı yapılandırmak.

Cihazlar: 2 Switch (SW1, SW2), 2 PC (PC-1, PC-2)

Bağlantılar: PC-1→SW1 Fa0/1, PC-2→SW2 Fa0/1, SW1 Fa0/24→SW2 Fa0/24 (Crossover)

Adımlar:

  1. Her iki switch'te VLAN 99 (NativeVLAN) oluşturun
  2. SW1/SW2 Fa0/1: switchport mode access, switchport access vlan 99
  3. SW1/SW2 Fa0/24: switchport mode trunk, switchport trunk native vlan 99
  4. PC-1: IP 192.168.99.10/24; PC-2: IP 192.168.99.11/24

Test: show interfaces trunk, PC-1 > ping 192.168.99.11

Beklenen Sonuç: Native VLAN 99 üzerinden etiketsiz trafik geçer, PC'ler birbirine ping atabilir.


Proje 26: STP 3 Switch PVST

Hedef: PVST ile her VLAN için farklı root bridge belirleyerek yük dengelemesi sağlamak.

Cihazlar: 3 L3 Switch (SW1, SW2, SW3), 9 PC

Bağlantılar: SW'ler arası trunk (triangular), her switch'e 3 PC (VLAN 1,10,20)

Adımlar:

  1. Her switch'te VLAN 1, 10, 20 oluşturun
  2. Trunk portları (gi1/0/1-2) yapılandırın
  3. SW1: spanning-tree vlan 1 priority 24576 (VLAN1 root)
  4. SW2: spanning-tree vlan 10 priority 24576 (VLAN10 root)
  5. SW3: spanning-tree vlan 20 priority 24576 (VLAN20 root)
  6. SVI'ları ve PC portlarını atayın

Test: show spanning-tree vlan 1, show spanning-tree vlan 10, show spanning-tree vlan 20, tüm PC'ler arası ping

Beklenen Sonuç: Her VLAN farklı root kullanır, PVST ile yük dengelemesi sağlanır.


Proje 27: 2 L3 Switch VLAN (AG1/AG2)

Hedef: İki L3 switch arasında trunk bağlantısı ile VLAN 10 ve 20 arası routing sağlamak.

Cihazlar: 2 L3 Switch (Switch2, Switch4), 8 PC

Bağlantılar: Switch2 Gi1/0/5 → Switch4 Gi1/0/5 (Crossover trunk), her switch'e 4 PC

Adımlar:

  1. Switch2: ip routing, VLAN 10 (AG1) ve 20 (AG2) oluşturun
  2. SVI'lar: interface vlan 10, ip address 192.168.10.1; interface vlan 20, ip address 192.168.20.1
  3. Trunk port: interface gi1/0/5, switchport trunk encapsulation dot1q, switchport mode trunk
  4. Switch4'te aynı konfigürasyonu yapın
  5. PC'ler: VLAN 10 → IP 192.168.10.x, VLAN 20 → IP 192.168.20.x

Test: Tüm PC'ler arası ping

Beklenen Sonuç: İki L3 switch arasında trunk, tüm PC'ler birbirine ping atabilir.


Proje 28: L3 Switch Statik Yönlendirme

Hedef: Multilayer switch'ler ve router arasında statik rotalarla ağlar arası iletişim sağlamak.

Cihazlar: 2 L3 Switch (ML1, ML2), 1 Router (R3), 2 L2 Switch, 2 PC

Bağlantılar: PC0→SW0→ML1 Gi1/0/2, ML1 Gi1/0/1→R3 Gi0/0, R3 Gi0/1→ML2 Gi1/0/1, ML2 Gi1/0/2→SW1→PC4

Adımlar:

  1. ML1: ip routing, Gi1/0/1 no switchport, IP 10.0.0.1/8; Gi1/0/2 IP 192.168.1.1/24; ip route 192.168.2.0 255.255.255.0 10.0.0.2
  2. R3: Gi0/0 IP 10.0.0.2/8; Gi0/1 IP 20.0.0.1/8; ip route 192.168.1.0 255.255.255.0 10.0.0.1; ip route 192.168.2.0 255.255.255.0 20.0.0.2
  3. ML2: ip routing, Gi1/0/1 IP 20.0.0.2/8; Gi1/0/2 IP 192.168.2.1/24; ip route 192.168.1.0 255.255.255.0 20.0.0.1
  4. PC0: IP 192.168.1.10/24, GW 192.168.1.1; PC4: IP 192.168.2.10/24, GW 192.168.2.1

Test: PC0 > ping 192.168.2.10, show ip route

Beklenen Sonuç: L3 switch'ler ve router statik rotalarla iki farklı ağ arasında iletişim sağlar.


Proje 29: RIP Dinamik Yönlendirme

Hedef: RIP dinamik yönlendirme protokolü ile otomatik route öğrenimi sağlamak.

Cihazlar: 2 L3 Switch (ML0, ML1), 2 L2 Switch, 4 PC

Bağlantılar: PC0/PC1→SW0-L2→ML0 Gi1/0/23, ML0 Gi1/0/24→ML1 Gi1/0/24 (Crossover), ML1 Gi1/0/23→SW3-L2→PC2/PC3

Adımlar:

  1. ML0: ip routing, Gi1/0/23 IP 192.168.1.1/24, Gi1/0/24 IP 192.168.2.1/24; router rip, network 192.168.1.0, network 192.168.2.0
  2. ML1: ip routing, Gi1/0/24 IP 192.168.2.2/24, Gi1/0/23 IP 192.168.3.1/24; router rip, network 192.168.2.0, network 192.168.3.0
  3. PC0/PC1: IP 192.168.1.x/24, GW 192.168.1.1; PC2/PC3: IP 192.168.3.x/24, GW 192.168.3.1

Test: PC0 > ping 192.168.3.10, show ip route (RIP rotalarını gör)

Beklenen Sonuç: RIP ile ağlar otomatik öğrenilir, PC'ler birbirine ping atabilir.


Proje 30: ACL Standard

Hedef: Standard ACL ile temel erişim kontrolü (Kaynak IP tabanlı) yapmak.

Topoloji: Statik Yönlendirme topolojisi (ML1, R3, ML2, 4 PC) kullanılır.

Adımlar:

  1. R3 (Ortadaki Router): enable, conf t
  2. access-list 10 deny 192.168.1.0 0.0.0.255 (PC0'ın bulunduğu ağ)
  3. access-list 10 permit any
  4. interface gi0/1 (PC2 segmentine giden çıkış portu)
  5. ip access-group 10 out

Test: PC0 (192.168.1.10) > ping 192.168.2.10 (Başarısız olmalı). show access-lists ile eşleşmeleri görün.

Beklenen Sonuç: 192.168.1.0/24 ağından gelen trafik engellenir, diğer ağlara izin verilir.


Proje 31: ACL Extended

Hedef: Extended ACL ile protokol ve port bazlı erişim kontrolü sağlamak.

Topoloji: Statik Yönlendirme topolojisi (ML1, R3, ML2, 4 PC) kullanılır.

Adımlar:

  1. R3 terminalinde: enable, conf t
  2. ip access-list extended WEB-FILTER
  3. permit tcp any host 192.168.2.10 eq 80
  4. deny ip any any
  5. interface gi0/1
  6. ip access-group WEB-FILTER out

Test: PC0 terminalinde wget 192.168.2.10 (Başarılı), ping 192.168.2.10 (Başarısız).

Beklenen Sonuç: Sadece HTTP (80) trafiğine izin verilir, ping ve diğer protokoller engellenir.


Proje 32: NAT Static

Hedef: Static NAT ile iç ağdaki bir cihazı birebir dış IP'ye eşlemek.

Cihazlar: 1 Router (R1), 1 Switch, 2 PC (Proje 17 topolojisi)

Bağlantılar: PC-1→SW1→R1 Gi0/0 (Crossover)

Adımlar:

  1. Proje 17'deki DHCP konfigürasyonunu uygulayın
  2. R1'de: ip nat inside source static 192.168.1.10 203.0.113.10
  3. interface gi0/0, ip nat inside; interface gi0/1, ip nat outside
  4. PC-1: IP 192.168.1.10/24

Test: show ip nat translations

Beklenen Sonuç: 192.168.1.10 → 203.0.113.10 static NAT çevirisi aktiftir.


Proje 33: NAT Dynamic

Hedef: NAT havuzu kullanarak dinamik adres çevirisi yapmak.

Cihazlar: 1 Router (R1), 1 Switch, 2 PC (Proje 17 topolojisi)

Bağlantılar: PC-1→SW1→R1 Gi0/0 (Crossover)

Adımlar:

  1. Proje 17'deki DHCP konfigürasyonunu uygulayın
  2. R1'de: ip nat pool OUT 203.0.113.20 203.0.113.30 netmask 255.255.255.0
  3. access-list 1 permit 192.168.1.0 0.0.0.255
  4. ip nat inside source list 1 pool OUT
  5. interface gi0/0, ip nat inside; interface gi0/1, ip nat outside

Test: PC-1'den dışarıya trafik gönderin, show ip nat translations

Beklenen Sonuç: İç ağdaki cihazlar NAT havuzundaki adreslere dinamik olarak çevrilir.


Proje 34: NAT PAT

Hedef: PAT (NAT Overload) ile birden çok iç cihazı tek bir dış IP'ye yönlendirmek.

Cihazlar: 1 Router (R1), 1 Switch, 2 PC (Proje 17 topolojisi)

Bağlantılar: PC-1→SW1→R1 Gi0/0 (Crossover)

Adımlar:

  1. Proje 17'deki DHCP konfigürasyonunu uygulayın
  2. R1'de: access-list 1 permit 192.168.1.0 0.0.0.255
  3. ip nat inside source list 1 interface gi0/0 overload
  4. interface gi0/0, ip nat inside; interface gi0/1, ip nat outside

Test: PC'lerden trafik gönderin, show ip nat translations

Beklenen Sonuç: Tüm iç cihazlar tek bir dış IP'ye (gi0/0) port numaraları ile çevrilir.


Proje 35: HSRP Redundancy

Hedef: HSRP ile varsayılan ağ geçidi yedekliliği sağlamak.

Cihazlar: 2 L3 Switch (Switch2, Switch4), 8 PC (Proje 27 topolojisi)

Bağlantılar: Proje 27 topolojisi

Adımlar:

  1. Proje 27'deki L3 switch konfigürasyonunu uygulayın
  2. Switch2 VLAN 10: standby 1 ip 192.168.10.254, standby 1 priority 110, standby 1 preempt
  3. Switch4 VLAN 10: standby 1 ip 192.168.10.254
  4. Switch2 VLAN 20: standby 2 ip 192.168.20.254, standby 2 priority 110, standby 2 preempt
  5. Switch4 VLAN 20: standby 2 ip 192.168.20.254
  6. PC'ler: GW 192.168.10.254 veya 192.168.20.254

Test: show standby, Switch2'yi kapatıp Switch4'ün devralmasını gözlemleyin

Beklenen Sonuç: Switch2 aktif HSRP router'dır; arızalanırsa Switch4 otomatik devralır.


Proje 36: OSPF Multi-Area 1

Hedef: Area 0 ve Area 10 ile çok alanlı OSPF kurmak.

Topoloji: Statik Yönlendirme topolojisi (ML1, R3, ML2) kullanılır.

Adımlar:

  1. ML1 (Area 0): router ospf 1, network 192.168.1.0 0.0.0.255 area 0, network 10.0.0.0 0.0.0.255 area 0
  2. R3 (ABR - Area 0 & 10): router ospf 1, network 10.0.0.0 0.0.0.255 area 0, network 20.0.0.0 0.0.0.255 area 10
  3. ML2 (Area 10): router ospf 1, network 20.0.0.0 0.0.0.255 area 10, network 192.168.2.0 0.0.0.255 area 10

Test: show ip ospf neighbor, show ip route ospf, PC0 > ping 192.168.2.10

Beklenen Sonuç: OSPF ile rotalar dinamik öğrenilir, farklı alanlardaki PC'ler haberleşir.


Proje 37: OSPF Multi-Area 2

Hedef: ABR üzerinden farklı OSPF alanlarını omurgaya bağlamak ve stub alan yapılandırmak.

Cihazlar: 2 L3 Switch (ML1, ML2), 1 Router (R3), 2 L2 Switch, 2 PC (Proje 28 topolojisi)

Bağlantılar: Proje 28 topolojisi

Adımlar:

  1. Proje 36'daki OSPF konfigürasyonunu uygulayın
  2. ML2'de: router ospf 1, area 20 stub
  3. R3'te (ABR): area 10 range 10.10.0.0 255.255.0.0 (route summarization)
  4. ML1'de: area 10 stub (eğer ML1 Area 10'a atanmışsa)

Test: show ip route, show ip ospf, PC0 > ping 192.168.2.10

Beklenen Sonuç: Stub alan dış rotaları sınırlar, ABR route summarization yapar.


Proje 38: EIGRP Basic

Hedef: Temel EIGRP komutları ile dinamik yönlendirme kurulumu yapmak.

Topoloji: RIP Dinamik Yönlendirme topolojisi (ML0, ML1, PC0-3) kullanılır.

Adımlar:

  1. ML0: router eigrp 100, network 192.168.1.0 0.0.0.255, network 192.168.2.0 0.0.0.255, no auto-summary
  2. ML1: router eigrp 100, network 192.168.2.0 0.0.0.255, network 192.168.3.0 0.0.0.255, no auto-summary
  3. Tüm portların no shutdown olduğundan ve L3 Switch'lerde ip routing açık olduğundan emin olun.

Test: show ip route, show ip eigrp neighbors, PC0 > ping 192.168.3.10

Beklenen Sonuç: EIGRP ile komşuluk kurulur, rotalar otomatik öğrenilir.


Proje 39: IPv6 Gelişmiş Lab (DHCPv6 & OSPFv3)

Hedef: IPv6 adresleme, DHCPv6 ve OSPFv3 ile çift yığın (dual-stack) ağ kurmak.

Cihazlar: 2 Router (R1, R2), 2 PC (PC-1, PC-2)

Bağlantılar: PC-1→R1 Gi0/0, R1 Gi0/1→R2 Gi0/1 (Crossover), R2 Gi0/0→PC-2

Adımlar:

  1. Her iki router'da: ipv6 unicast-routing
  2. R1 Gi0/0: ipv6 address 2001:DB8:1::1/64; Gi0/1: ipv6 address 2001:DB8:AC::1/64
  3. R2 Gi0/0: ipv6 address 2001:DB8:2::1/64; Gi0/1: ipv6 address 2001:DB8:AC::2/64
  4. DHCPv6 havuzları oluşturun (R1: pool LAN, prefix 2001:db8:1::/64)
  5. OSPFv3: ipv6 router ospf 1, router-id atayın, interface üzerinden etkinleştirin
  6. PC-1: IPv6 2001:DB8:1::10/64; PC-2: IPv6 2001:DB8:2::20/64

Test: PC-1 > ping 2001:DB8:2::20, show ipv6 route

Beklenen Sonuç: IPv6 adresleme, DHCPv6 ve OSPFv3 ile çift yığın ağ çalışır durumdadır.


Proje 40: Tüm Servisler Laboratuvarı

Hedef: DNS, HTTP, DHCP, FTP, MAIL ve NTP servislerinin bir arada bulunduğu kapsamlı laboratuvar kurmak.

Cihazlar: 1 Switch (SW1), 6 PC (PC-DNS, PC-HTTP, PC-DHCP, PC-FTP, PC-MAIL, PC-NTP)

Bağlantılar: Tüm PC'ler SW1'e bağlı (Fa0/1-6)

Adımlar:

  1. PC-DNS (192.168.1.10): DNS servisi, kayıtlar: www.lab.local→1.20, ftp.lab.local→1.40, mail.lab.local→1.50
  2. PC-HTTP (192.168.1.20): HTTP web sunucusu
  3. PC-DHCP (192.168.1.30): DHCP havuzu, IP 192.168.1.100-150
  4. PC-FTP (192.168.1.40): FTP sunucusu (welcome.txt, data.csv)
  5. PC-MAIL (192.168.1.50): Mail sunucusu (admin@lab.local)
  6. PC-NTP (192.168.1.60): NTP zaman sunucusu
  7. Tüm PC'ler DNS: 192.168.1.10

Test: PC'den nslookup www.lab.local, wget www.lab.local, ftp 192.168.1.40, Switch > ntp server 192.168.1.60, show clock

Beklenen Sonuç: Tüm ağ servisleri (DNS, HTTP, FTP, MAIL, NTP, DHCP) çalışır durumdadır.